ساعت 24 - بررسی عملکرد وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان بورس و اوراق بهادار، طی دو سال گذشته تاکنون، نشان‌دهنده این است که سازمان بورس و وزارت امور اقتصادی و دارایی فاقد برنامه و نقشه مشخصی برای روبه‌روشدن با بحران‌های آتی ناشی از هجوم سیل نقدینگی به بازار سرمایه بوده و هستند؛ بر اساس گزارش ارسالی سازمان بورس و اوراق بهادار، این سازمان اقدامات ذیل را برای مدیریت بازار انجام داده است:

1ــ افزایش بیش از 8درصدی متوسط سهام شناور (بدون لحاظ نمودن وزن شرکت) در 24ماهه اخیر در مقابل افزایش حدود 2درصدی سهام شناور با لحاظ وزن سرمایه؛ بیانگر افزایش سهام شناور شرکت‌های کوچک‌تر و ثبات نسبی بیشتر سهام شناور شرکت‌های بزرگ در فرابورس ایران می‌باشد.

2 ــ تغییر سقف سرمایه‌گذاری صندوق‌های سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار با درآمد ثابت در سهام، حق‌تقدم سهام و قرارداد اختیار معامله سهام پذیرفته‌شده در بورس تهران یا بازار اول و دوم فرابورس ایران، از رقم حداکثر 25% به حداکثر 10% ارزش کل دارایی‌های صندوق، توسط هیئت‌مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار طی مصوبه ششصد و سی و پنجمین جلسه مورخ 1399.01.17  خود، و لغو الزام این صندوق‌ها به سرمایه‌گذاری حداقل 5% از ارزش کل دارایی‌های صندوق در سهام، حق‌تقدم سهام و قرارداد اختیار معامله سهام پذیرفته‌شده در بورس تهران یا بازار اول و دوم فرابورس ایران، طی مصوبه ششصد و چهلمین جلسه مورخ 07/02/1399‏‏.

3 ــ به‌موجب تغییراتی که در دستورالعمل‌های اجرایی نحوه انجام معاملات در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران در تیرماه سال 1396 صورت پذیرفت، مقرر شده است نمادهای معاملاتی که طی 5 روز یا 15 روز معاملاتی متوالی به‌ترتیب 20 یا 50 درصد افزایش یا کاهش قیمت داشته‌اند، بلافاصله برای افشای اطلاعیه شفاف‌سازی توسط ناشر یا ضرورت برگزاری کنفرانس اطلاع‌رسانی توسط ناشر به‌ترتیب برای یک دوره 60دقیقه‌ای یا 2روزه متوقف شوند.

4 ــ افزایش حداقل ارزش هر سفارش خرید ارسالی از طریق سامانه معاملات برخط از یک‌میلیون به پنج‌میلیون ریال از تاریخ 99.01.20 به‌جهت کاهش بار سامانه معاملاتی و افزایش قدرت عرضه

5 ــ تغییر در حداقل و حداکثر حجم هر سفارش خرید/فروش و تغییر در حداقل تغییر قیمت (Tick Size)

6 ــ کاهش میزان تخصیص اعتبار در معاملات اعتباری و اصلاح سقف اعتبار مشتریان حقوقی به‌نحوی که ضریب تعدیل سهام از 60 درصد قیمت پایانی به 15 درصد قیمت پایانی کاهش یافته است.

7 ــ در راستای تشویق فرهنگ سرمایه‌گذاری غیرمستقیم، سازمان بورس و اوراق بهادار به‌موجب مصوبه‌ای مقرر نموده است، از اسفندماه 1398، به‌میزان 20 درصد مازاد بر تعداد اوراق بهادار قابل‌عرضه در روز عرضه اولیه، به‌طور جداگانه به صندوق‌های سرمایه‌گذاری تخصیص داده شود.

8 ــ کاهش کارمزدهای معاملاتی صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک به‌میزان 75 درصد به‌موجب مصوبه مورخ 1399.01.11  هیئت‌مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار‏‏

علی‌رغم تلاش‌های سازمان بورس و با لحاظ اقدامات فوق، بررسی‌های بیشتر و عمیق‌تر کمیسیون اقتصادی نشان می‌دهد که هنوز ضعف‌ها و کاستی‌هایی برای مدیریت کارآمد بازار سرمایه وجود دارد‏‏، از جمله ضعف‌های موجود، می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد:

1 ــ حذف الزام پیش‌بینی سود شرکتهای پذیرفته‌شده از سوی سازمان بورس و اوراق بهادار به‌عنوان یک متغیر مهم اقتصادی؛

2 ــ اعمال محدودیت 30درصدی بر معاملات سهام عدالت؛

3 ــ عدم عرضه سهام شرکتهای وابسته به بانکهای دولتی از سوی وزارت امور اقتصادی و دارایی (به‌عنوان رییس مجمع بانکهای دولتی)؛

4 ــ عدم پذیرش شرکتهای بزرگ وابسته به دولت در بورس؛

5 ــ دخالت مستقیم وزیر امور اقتصادی و دارایی و مخالفت با کاهش دامنه نوسان؛

6 ــ تغییر در ریزساختارهای بازار، مصاحبه‌های متعدد اعضای شورای‌عالی بورس و مخالفت با تغییر ریزساختارهای بازار؛

7 ــ عدم مقابله جدی و ارسال پرونده افراد متخلف در فضای مجازی از سوی سازمان بورس و اوراق بهادار به قوه قضائیه؛

8 ــ ضعف در انجام وظایف نظارتی توسط شورای‌عالی بورس؛

9 ــ کاهش نرخ سود سپرده بانکی و عدم مخالفت وزارت امور اقتصادی و دارایی با این اقدام بانک مرکزی؛

10 ــ دخالت سایر نهادهای تنظیم‌گر در بازار و امور مربوط به بورس‌ها؛

11 ــ تعیین دستوری قیمت برخی کالاها در بورس کالا و عدم مقابله جدی سازمان بورس و وزارت امور اقتصادی و دارایی با این پدیده

گزارش مجلس - منبع فارس