معاون سازمان خصوصی‌سازی درباره قیمت‌گذاری برند استقلال و پرسپولیس، شفافیت صورت‌های مالی، میزان عرضه اولیه سهام و زمان پذیرش و... توضیح داد .

 

به گزارش پایگاه خبری بورس پرس، ابوالقاسم شمسی جامخانه درخصوص تاریخچه واگذاری استقلال و پرسپولیس، ماجرای واگذاری ورزشگاه‌ها به سرخابی‌ ها از سال 91 تاکنون، قیمت‌گذاری برند استقلال و پرسپولیس، شفافیت صورت‌های مالی سرخابی‌ها، استقرار کمیته ریسک، کمیته حسابرسی و واحد پولشویی در پرسپولیس، میزان عرضه اولیه سهام استقلال و پرسپولیس، میزان حمایت اسپانسرها و زمان پذیرش در فرابورس توصیحاتی به اقتصاد آنلاین داد:

دلیل اینکه بارها بحث واگذاری سرخابی‌ها مطرح شد اما محقق نشد چیست و چرا زمینه واگذاری این دو باشگاه به مردم و  هواداران و پیشکسوتان فراهم نشده است؟

شمسی جامخانه: چند سالی است بحث واگذاری دو باشگاه استقلال و پرسپولیس موسوم به سرخابی‌ها مطرح می شود.  نام این دو شرکت فرهنگی ورزشی قبل از ابلاغ قانون اجرای قانون اصل 44 در فهرست واگذاری‌ها بود. با ابلاغ قانون اصل ۴۴ در مرداد سال 87 و متعاقبا ابلاغ آیین اجرایی طبقه بندی بنگاه ها با تصویب دولت در شهریور سال 88 در فهرست گروه یک بنگاه ها طبقه بندی و واگذاری‌ها قرار گرفت.

دولت طی مصوبه مهر سال 90 نام دو شرکت را از گروه یک به 2 بنگاه های مشمول واگذاری منتقل کرد. مجددا در مرداد سال 94 دولت طی مصوبه ای نام دو شرکت را از فهرست واگذاری ها خارج کرد. پس از سه سال در آذر سال 97 نام دو شرکت در فهرست واگذاری ها قرار می گیرد و متعاقبا به استناد بند ه تبصره 2 قانون بودجه سال 98 تکلیف می شود وزارت اقتصاد (سازمان خصوصی سازی )، وزارت ورزش و سازمان بورس با همکاری یکدیگر تا شهریور 98 نسبت به واگذاری دو شرکت از طریق بازار پایه فرابورس اقدام کنند.

قبل از ابلاغ سیاست‌های کلی اصل 44 وضع مالی دو شرکت استقلال و پرسپولیس به گونه‌ای بود که قابلیت واگذاری آنها حتی از طریق مزایده هم وجود نداشت چون اطلاعات مالی دو شرکت شفاف نبود و صورت‌های مالی یا مردود شده یا عدم اظهارنظر حسابرس بود و بعضا مشروط مانده بود بنابراین حداقل شرایط را برای واگذاری نداشتند ضمن آنکه سرمایه ثبتی آنها یک و ده میلیون تومان بوده است.

سال 91 هیأت وزیران تصویب کرد در اجرای ماده 117 قانون محاسبات عمومی دو مجموعه ورزشی درفشی‌فر به پرسپولیس و مرغوب‌کار به تیم استقلال واگذار شود. هیأت تطبیق مقررات دولت با قوانین مجلس ایرادهایی بر آن گرفت که آن ایرادها هم بعداً رفع شد و بعد از آن مجلس موافقت را با واگذاری دو مجموعه ورزشی به دو باشگاه اعلام کرد. اما عملیات تحویل و تحول دو مجموعه ورزشی به دو باشگاه و گرفتن سند رسمی تک برگ به نام دو باشگاه دارای مشکلات حقوقی و ثبتی بود که این واگذاری‌ها انجام نمی‌شد.

سال 93 تصمیم گرفته می شود برند یا نام تجاری دو باشگاه به همراه دو مجموعه ورزشی توسط کارشناسان رسمی ارزش‌گذاری شوند و مثلاً اگر ارزش برند پرسپولیس A بود و ارزش ورزشگاه درفشی‌فر B  بود، مجموع ارزش باشگاه A+B  به عنوان قیمت پایه در نظر گرفته می‌شد یعنی شرکت واگذار نمی شد فقط برند بعلاوه مجموعه ورزشی درفشی فر که آن هم فاقد سند بود.

در مورد باشگاه استقلال هم ارزش برند آن بعلاوه مجموعه ورزشی مرغوب کار به عنوان قیمت پایه برای فروش باشگاه استقلال در نظر گرفته می‌شد بر این اساس ارزش‌گذاری انجام و پس از تصویب هیات واگذاری تا مرحله عرضه و مزایده پیش رفت و حتی یک متقاضی برای یکی از این دو باشگاه پیدا شد اما بنا به دلایلی مزایده ابطال شد و واگذاری انجام نشد. با توجه به خروج نام دو باشگاه از فهرست واگذاری ها در سال 94 و سپس مصوبه دولت در سال 97 مبنی بر درج نام شرکت در فهرست واگذاری ها و تکلیف مجلس در قانون بودجه 98، پیگیری ها و جلساتی برگزار لیکن به نتیجه نرسید.

چه اتفاقاتی افتاد که سال 98 واگذاری سرخابی‌ها در فرابورس انجام نشد؟

شمسی جامخانه:  نیمه اول سال 98 جلسات متعددی توسط وزارت ورزش و مسئولان این وزارتخانه، نمایندگان سازمان بورس، مجلس و سازمان خصوصی‌ سازی برگزار شد. بعد از برگزاری چند جلسه، صورتجلسه ای در شهریور سال 98 تهیه و به امضای رئیس وقت کمیسیون اصل 44 ، رئیس فراکسیون ورزش مجلس،  سازمان بورس، وزارت ورزش و نماینده سازمان خصوصی‌سازی رسید.

طبق صورت‌جلسه به علت ساختار مالی نامناسب و سرمایه اندک و زیان انباشته قابل توجه و عدم وجود سند مالکیت دو مجموعه ورزشی بنام دو  شرکت استقلال و پرسپولیس به دلیل مشکلات حقوقی و ثبتی و نیز مشکلات عدیده مالی و عدم شفافیت، دو باشگاه  قابلیت عرضه در فرابورس را ندارند و انجام این واگذاری منوط به اجرای اصلاحات اساسی در صورت‌های مالی دو باشگاه و اصلاح ساختار مالی بود. حتی عده‌ای می‌گفتند از اساس امکان چنین اقدامی وجود ندارد.

در اجرای صورت‌جلسه مزبور از مهر 98 سازمان خصوصی‌سازی با همکاری وزارت ورزش و سازمان بورس و شرکت فرابورس و مدیران دو باشگاه مسأله واگذاری سرخابی‌ها را پیگیری کردیم. در 6 ماهه دوم سال 98 جلسات هفتگی در سازمان خصوصی سازی برگزار می‌شد و حتی در یک جلسه وزیر ورزش هم به دلیل اهمیت موضوع حضور پیدا کرد.

در بیشتر جلسات 3 نفر از معاونین وزیر ورزش مشارکت داشته اند و مدیران عامل دو باشگاه حضور پیدا می‌کردند و کارها پیگیری می شد در نیمه اول سال 99 و پس از تعیین و تصویب برنامه واگذاری دو باشگاه در جلسه 18 فروردین جلسات بصورت هفتگی در وزارت ورزش و به ریاست وزیر ورزش برگزار و نتیجه اقدامات و پیگیری ها با توجه به حساسیت موضوع و پیگیری اعضا واگذاری بصورت ماهانه گزارش و هفتگی به وزیر اقتصاد گزارش می شد و وی ضمن ارایه رهنمودها، دستورات لازم جهت تسریع در روند واگذاری را ارائه می کرد.

با توجه به زیان انباشته 135 میلیارد تومانی پرسپولیس و 155 میلیارد تومانی استقلال در مهر سال 98 در حالی که سرمایه ثبت شده پرسپولیس یک میلیون تومان و سرمایه استقلال فقط 10 میلیون تومان بود باید اصلاح ساختار مالی انجام می‌شد. سرمایه دو شرکت افزایش می‌یافت و راهکار این بود که مصوبه هیأت وزیران در مورد واگذاری دو باشگاه درفشی‌فر و مرغوب‌کار به نام دو باشگاه که سال 91 صادر شده بود عملیاتی و سند مالکیت به نام دو باشگاه صادر شود.

همچنین قرار شد برای تقویت سرمایه دو شرکت استقلال و پرسپولیس دو مجموعه ورزشی شهدای گمنام برای پرسپولیس و کمپ ورزشی حجازی برای استقلال واگذار شود. درواقع این 4 مجموعه ورزشی به عنوان آورده غیرنقدی دولت در راستای ماده 117 قانون محاسبات عمومی به دو باشگاه سرخابی‌ها داده شود و این مجموعه ها توسط کارشناسان ارزیابی و گزارش توجیهی افزایش سرمایه برای دو باشگاه تهیه و نظر حسابرس گرفته شود. بعد از آن باید مجمع فوق‌العاده برگزار شود. سپس به تصویب هیأت واگذاری برسد و در نهایت افزایش سرمایه دو باشگاه انجام و برای ثبت به ثبت شرکت ها ارسال شود. پس از پیگیری های متعدد و رفع مشکلات حقوقی و ثبتی در مرداد و شهریور ماه سند تک برگ چهار مجموعه ورزشی بنام دو باشگاه اخذ شد.

بعد از صدور سند تک برگ برای دو باشگاه، کارشناسان رسمی دادگستری این اموال را قیمت‌گذاری کردند و در نتیجه برای باشگاه پرسپولیس سرمایه‌ از یک میلیون تومان تبدیل به 701 میلیارد و یک میلیون تومان افزایش یافت و برای باشگاه استقلال سرمایه از 10 میلیون تومان به 719 میلیارد و 410 میلیون تومان افزایش یافت.

این فرایند شامل تهیه گزارش‌ توجیهی افزایش سرمایه، اخذ گزارش حسابرس، برگزاری مجمع فوق العاده ، طرح و تصویب توسط هیات واگذاری و نهایتا اخذ مجوز جهت ثبت در اداره کل ثبت شرکت ها بوده است. اکنون مجوز فزایش سرمایه دو باشگاه برای ثبت شرکت ها ارسال تا متعاقبا و پس از ثبت در روزنامه رسمی آگهی خواهد شد که کار بسیار سخت و زمان‌بری بود ضمن آنکه مشکلات حقوقی و ثبتی متعددی داشت.

برای اینکه یک شرکت قابلیت واگذاری در بازار سرمایه داشته باشد، باید سودآور شده و صورت‌های مالی شفاف داشته باشند، آیا این کار برای سرخابی‌ها انجام شده است؟

شمسی جام خانه: برای اینکه یک شرکت قابلیت پذیرش در بازار سرمایه داشته باشد، بستگی به اینکه در تابلوی اول و دوم بورس یا فرابورس باشد شرایط و معیارهایی تعیین شده که اطلاعات آن در دسترس همگان و در سایت سازمان بورس و نیز سایت های شرکت بورس تهران و فرابورس قرار دارد.

شرکت‌های دارای بازار فعال در بورس و فرابورس هر کدام جایگاه و شرایط دارند. شرکت‌های حاضر در تابلوی اول بورس مقررات بسیار سختگیرانه دارند، شرکت‌های تابلوی دوم بورس مقررات آسان‌تر و بعد از آن شرکت‌هایی که در بازار اول فرابورس هستند، مقررات آسان‌تر نسبت به بورس داشته و شرکت های تابلوی بازار دوم فرابورس مقررات و شرایط سهل‌تر نسبت به بازار اول فرابورس دارند و لذا شرکت ها به تدریج بسته عملکرد و شفافیت حساب ها و ساختار مالی‌ ممکن است ارتقاء یا تنزل پیدا کنند.

بر این اساس کاری که انجام می‌دهیم باید شرایطی فراهم کنیم که دو باشگاه در بازار دوم فرابورس پذیرش شوند اما برای حضور در این بازار حداقل شرایطی لازم است که فراهم شده است. هر دو شرکت پرسپولیس و استقلال مشاور پذیرش گرفته‌اند به گونه‌ای که برای استقلال مشاور یکی از شرکت های تأمین سرمایه برای انجام کارهای پذیرش در نظر گرفته شده است.

همچنین برای باشگاه پرسپولیس هم یک شرکت کارگزاری به عنوان مشاور پذیرش انتخاب شده است. مشاور پذیرش مدارک را از دو باشگاه می‌گیرد، کامل می‌کند و مانند سایر بنگاه‌های اقتصادی کارهای پذیرش این دو باشگاه در حال انجام است. مانند تهیه امیدنامه، برنامه کسب و کار ، بودجه سه سال آتی ، تکمیل پرسشنامه ها، فهرست کلیه دعاوی له و علیه شرکت، تهیه اساسنامه طبق نمونه نمونه سازمان بورس برای شرکت های سهامی عام. لذا همه شاخص ها و شرایطی که بازار دوم فرابورس برای پذیرش سایر شرکت‌ها تعیین کرده و باید اعمال شود در مورد سرخابی‌ها هم انجام می‌شود.

آخرین وضعیت پذیرش سرخابی‌ها چیست؟

شمسی جام خانه: پرسپولیس اطلاعات را نهایی کرده و به کارگزاری داده است. مشاور پذیرش هم کارها را انجام داده و در سامانه فرابورس این اطلاعات را بارگذاری کرده، قرار است دوشنبه هفته آینده جلسه معارفه پرسپولیس (قبل از طرح در هیأت پذیرش فرابورس) برگزار شود. یعنی باشگاه پرسپولیس خود را به فرابورس معرفی می‌کند.

سوالات نمایندگان فرابورس پاسخ داده می‌شود و پس از آنکه معارفه و تکمیل مدارک انجام شد، پرسپولیس به هیأت پذیرش راه پیدا می‌کند و بعد از آنکه پذیرش انجام شد، نماد پرسپولیس در فرابورس درج شده و با هماهنگی سازمان بورس و فرابورس و سازمان خصوصی سازی و وزارت ورزش زمان عرضه اولیه پرسپولیس مشخص می‌شود.

بحث قیمت‌گذاری برند یا نشان تجاری سرخابی‌ها چه می‌شود؟

شمسی جامخانه: قیمت‌گذاری برند دو شرکت هم در دستورکار قرار دارد. در حال حاضر کارشناسان به ارزیابی دارایی‌های مشهود و نامشهود دو شرکت مشغولند و علاوه بر کارشناسان فنی یک هیأت سه نفره تعیین شده که ارزش برند باشگاه را ارزیابی می‌کند لذا در ارزیابی سهام ارزش برند هم لحاظ خواهد شد.

درخصوص اینکه گفته می‌شود زمین بازی جزو سرمایه باشگاه بشمار نمی‌رود، توضیح دهید؟

شمسی جامخانه: این حرف دقیق و منطبق بر اصول و مقررات مالی و حسابداری نیست. وقتی دو باشگاه به  عنوان شرکت تجاری و بنگاه اقتصادی ثبت می‌شود، سرمایه شرکت شامل دارایی‌های مالی و دارایی‌های غیرمالی است. مجموعه ورزشی وقتی سند مالکیت آن بنام شرکت باشد در سرفصل دارایی‌های ثابت شرکت طبقه بندی شده است.

آورده سهامداران می‌تواند نقدی یا غیرنقدی یعنی دارایی ثابت شامل زمین، ساختمان و تاسیسات و وسایل نقلیه باشد. بر اساس ماده 117 قانون محاسبات عمومی مجموعه ورزشی به عنوان آورده غیرنقدی دولت به باشگاه منتقل و افزایش سرمایه شرکت لحاظ شده و کاملا منطبق با قوانین و مقررات مربوطه است.

اینکه گفته شده دو زمین ورزشی کاظمی و امام رضا که از سوی شهرداری به وزارت ورزش تهاتر شده، صحت دارد؟

شمسی جامخانه: مالکیت مجموعه ورزشی کاظمی و امام رضا به نام دو باشگاه سرخابی ثبت نشده بلکه متعلق به شهرداری تهران است. در یک مقطعی در جلسات شهرداری با وزارت ورزش قرار شده بود تهاتری صورت بگیرد. یکی از املاک وزارت ورزش در اختیار شهرداری و تعدادی از مکان‌های ورزشی شهرداری در اختیار وزارت ورزش قرار گیرد اما فعلا مالکیت این دو ورزشگاه در اختیار شهرداری تهران است و ارتباطی به مالکیت با سرخابی‌ها ندارد. مالکیت زمانی است که اسناد مالکیت به نام دو باشگاه وجود داشته باشد.

مقامات شهرداری و وزارت ورزش تاکنون به جمع‌بندی نرسیده‌اند که این تهاتر صورت بگیرد و اگر قرار باشد ابتدا سند به نام وزارت ورزش صادر می‌شود اما اولا تهاتر نشده، ثانیا اصلاح ساختار استقلال و پرسپولیس اجرا شده است.

قراردادهای دو باشگاه استقلال و پرسپولیس در هیچ جا ثبت نشده و صورت‌های مالی آنها شفاف نیست. از این پس چه می‌شود؟

شمسی جامخانه: در مورد شفافیت صورت‌های مالی هر بنگاه حتی آنهایی که در بازار سرمایه حضور دارند و اطلاعات صورت‌های مالی را در کدال قرار می‌دهند، هر شرکت با توجه به موقعیت در بازار اول یا دوم بورس و یا بازار اول و دوم فرابورس مراحلی از شفافیت قرار دارند. همچنین هر شرکت تجاری هم دارایی و هم بدهی دارد. هیچ شرکتی را نمی‌توانید بدون بدهی پیدا کنید. در هر شرکت ترازنامه وجود دارد که در قسمت راست دارایی‌ها و در قسمت چپ بدهی‌ها و حقوق صاحبان سهام دیده می‌شود.

بنابراین همه شرکت‌های تجاری از جمله سرخابی‌ها هم دارایی و هم بدهی دارند.صورت‌های مالی تهیه شده توسط هیات مدیره توسط حسابرس مورد حسابرسی و رسیدگی قرار می گیرد.  برای پرسپولیس و استقلال هم بندهای حسابرسی در گزارش زیاد است اما زیاد بودن این بندها به معنای حل نشدن یا حل ناشدنی بودن آنها نیست و اگر از نظر مالی بخواهیم در نظر بگیریم این یک امر معمولی است. اما تعداد زیادی از بندهای حسابرسی قابل رفع است. جلسات متعددی برگزار می‌شود و الزامات حاکمیت شرکتی برای دو باشگاه در نظر گرفته می‌شود.

کمیته ریسک در پرسپولیس مستقر شده، کمیته حسابرسی و واحد پولشویی نیز مستقر شده است. استقرار بهای تمام شده با شرکت همکاران سیستم قرارداد بسته شده و اقدامات شفاف‌سازی مالی در حال شکل‌گیری است و به زودی همه شرایط فرابورس محقق می‌شود. کم لطفی دو باشگاه به واحد مالی که قبلا وجود داشت الان رفع شده، قراردادها مشکل داشتند و حرف در مورد قراردادها زیاد است. از این پس قراردادها طبق استاندارد بسته می‌شود و خارج از قانون کسی نمی‌تواند اقدام کند. اگر مدیران برخلاف قانون و مقررات عمل کنند تخلف محسوب می‌شود و نهاد ناظر برخورد می‌کند.

برای واگذاری طبق مقررات فعلی و تصمیماتی که هیات پذیرش تعیین می کند اقدام خواهد شد. ممکن است در عرضه اولیه 12 درصد از سهام برای عموم مردم، 3 درصد برای صندوق‌های سرمایه‌گذاری، 3 درصد برای بازارگردان در مجموع 18 درصد در نظر گرفته شود. همچنین 7 درصد هم تعهد می‌دهیم که ظرف دو ماه بصورت خرد و تدریجی عرضه شود و در مجموع تا 2 ماه 25 درصد از سهام هر یک از دو باشگاه در فرابورس عرضه می‌شود.

این شرایط قاعدتا در هیأت واگذاری نیز مطرح خواهد شد و وقتی مصوبه هیأت واگذاری را گرفتیم در فرابورس عرضه اولیه می‌شود. در هیأت واگذاری وزیر اقتصاد به عنوان رئیس هیأت دادگستری، وزیر ورزش به عنوان دستگاه ذیربط و رئیس دو اتاق بازرگانی و تعاون، دو نماینده مجلس به عنوان ناظر، رئیس سازمان برنامه و بودجه و نماینده دادستان کل حضور دارند.

در مورد سه سال سودآوری شرکت‌ها نیز شرایط پذیرش در بازارهای اول و دوم بورس بوده و در فرابورس شرایط کمی آسان‌تر است و کافی است الزامات تعیین شده را داشته باشند.

قراردادهای دو باشگاه پرسپولیس و استقلال که با های‌وب و آتیه پرداز بسته شده، آیا مانع واگذاری در بورس می‌شوند یا خیر؟

شمسی جامخانه: این قرارداد می‌گوید برای هر فصل کف مبلغ پرداختی توسط اسپانسر برای پرسپولیس 110 میلیارد تومان و برای استقلال 80 میلیارد تومان در نظر گرفته شده است. برای استقلال قرارداد با "های وب" بسته شده و برای پرسپولیس با شرکت آتیه داده‌پرداز منعقد شده. در الحاقیه شماره ۴ قرارداد نیز آمده مبالغ به چه نسبت‌هایی باید تا پایان قرارداد باشد.

زمان شناسایی درآمد و پرداخت ها از 28 اردیبهشت 99 تا 30 اردیبهشت 1400 به مدت یک سال در نظر گرفته شده یعنی در این سال حداقل 110 میلیارد تومان درآمد برای پرسپولیس از محل این قرارداد خواهد بود. در واقع این شرکت یک قرارداد اسپانسری بسته که واگذاری استفاده از نام تجاری و برند پرسپولیس در تبلیغات و ...  به مدت سه سال به آن واگذار شده است که قابل تمدید تا 5 سال هم خواهد بود و طبق این قرارداد آتیه داده پرداز متعهد شده است حداقل 110 میلیارد تومان در هر سال به پرسپولیس پرداخت کند. در مورد استقلال هم مشابه این قرارداد با "های‌وب" بسته شده است که حداقل سالی 80 میلیارد تومان به استقلال بپردازد.

حال ممکن است آتیه پرداز 300 میلیارد تومان درآمد در یک سال کسب کند در برخی از این موارد نسبت 40 به 60 در برخی 30 به 70 و در برخی موارد 45 به 55 درصد است اما سرجمع تعهد کرده حداقل 110 میلیارد تومان به پرسپولیس بدهد. ممکن است درآمد بیشتری داشته باشد و سهم پرسپولیس از 110 میلیارد تومان هم بالاتر برود. در مورد استقلال هم مشابه این قرارداد بسته شده، کف درآمد برای استقلال سالی 80 میلیارد تومان خواهد بود.

چه زمانی این دو شرکت به هیأت پذیرش فرابورس می‌روند؟

شمسی جام خانه: پرسپولیس دوشنبه هفته آینده یعنی 6 بهمن در فرابورس معارفه می‌شود و سپس در هیات پذیرش مطرح خواهد شد. باشگاه استقلال هم در مرحله ارسال مدارک برای مشاوره پذیرش است که مدارک را به فرابورس می‌دهد و هر وقت ارسال مدارک تمام شد، فرابورس مشخص می‌کند چه زمانی استقلال معارفه و پس از آن هم به هیأت پذیرش می‌رود.