انتشار شفاف سازی هایی به ضرر سهامداران
به نظر می رسد ادامه چنین رویه ای در خصوص شفاف سازی ها که در بسیاری از نمادها به وفور دیده می شود،بیش از آنکه بتواند به کاهش ابهامات و شیشه ای شدن تالار بورس کمک کند،موجبات گمراهی و ضرر سرمایه گذاران را فراهم می نماید.مهم تر آنکه این رویه بعد از مدتی کوتاه بذر نااطمینانی و عدم اعتماد نسبت به گفته های مسئولان شرکتها را در دل فعالان بازار می کارد که این امر در طولانی مدت باعث افزایش شایعات و باورپذیری آن توسط سرمایه گذاران می شود
طی ماه های اخیر نحوه ارایه گزارش های شفاف سازی و سپس نمایش وضعیت عملکردی شرکت در صورت های مالی آن برخلاف این گزارش ها به گونه ای بوده که موجبات نااطمینانی فعالان بازار سرمایه به شفاف سازی های مذکور و تصمیم گیری آنها برای سرمایه گذاری خلاف آنچه شرکت ها اعلام می کنند را فراهم آورده است.

براساس گزارش بورس نیوز، این رویه آنچنان مرسوم شده که شاید بتوان گفت انتشار یک گزارش شفاف سازی مبنی بر عدم تغییر سودآوری شرکت کافی است تا از روز بعد سهم مذکور با تشکیل صف خریداران و یا فروشندگان رو به رو شود.

در این گزارش از میان سهام این چنینی که البته کم هم نیستند، به برخی از آنها که طی ماه های اخیر شاهد ارایه شفاف سازی از سوی آنها بودیم، اشاره شده است.

افزایش قیمت سهم حتی پس از شفاف سازی!

لیدر این روزهای بورس یعنی شرکت مپنا در اواخر تیر ماه سال جاری در پی رشد مداوم قیمت سهم و افزایش حدود 90 درصدی آن در بازه زمانی کمتر از دو ماه، در تاریخ 92.5.14 اقدام به ارایه گزارش شفاف سازی مبنی بر عدم وجود رخداد با اهمیت و یا تغییر مثبت در پیش بینی درآمد هر سهم سال 92 خود کرد که این امر در نهایت موجب متعادل شدن قیمت سهم طی یک یا دو روز بعد از آن شد.

این اطلاعیه شفاف سازی از سوی شرکت مپنا در حالی انتشار یافت که چند روز بعد از آن خبر اصلاح استاندارد حسابداری شماره 16 و با عنوان آثار تغییر در نرخ ارز از تاریخ 91.6.1 برای بسیاری از شرکت ها از جمله مپنا لازم الاجرا گردید که به نظرمی رسید در صورت اعمال تغییرات مذکور "رمپنا" شاهد تغییرات مثبت سودآوری می شود. اما نکته حائز اهمیت این بود که این بار هیچ گونه اطلاعات و شفاف سازی از سوی شرکت در خصوص میزان تغییرات و یا چگونگی اثرگذاری این اصلاحیه بر صورت های مالی آن از سوی مدیران این شرکت انتشار نیافت.

تا جایی که سازمان بورس طی نامه ای درخواست خود پیرامون ارایه اطلاعات مورد نظر از شرکت را در سامانه کدال منتشر کرد و در تاریخ 92.5.26 نماد معاملاتی "رمپنا" به دلیل عدم ارایه اطلاعات مذکور متوقف شد.

این رویه جالب تر می شود وقتی که می بینیم طی بازگشایی نماد معاملاتی "رمپنا" با وجود ارایه گزارش شفاف سازی دیگری از سوی شرکت و تأکید بر عدم اثرگذاری استاندارد شماره 16 حسابداری بر صورت های مالی مپنا با حجم معاملات بالای 50 میلیون صف سنگین خریداران را نظاره کرد.

با مروری بر روند معاملات این شرکت آنچه به عنوان سوال اساسی مطرح بوده این است که در این میان اگر تحلیل فعالان بازار سرمایه در خصوص رشد سودآوری "رمپنا" و ارزندگی آن درست است، چرا از سوی مدیران شرکت چنین امری تصدیق نشده و اطلاعات مربوط به آن ارایه نمی گردد و یا چنانچه برآورد مدیران شرکت مپنا از سودآوری شرکت مطابق آن چیزی است که در شفاف سازی ها ارایه شده و تغییر مثبتی در صورت های مالی وجود ندارد، پس چرا سرمایه گذاران به این گزارش ها اعتماد نداشته و توجهی نمی کنند، بطوریکه بعد از ماه ها رشد قیمتی، همچنان به استقبال قیمت های بالاتری برای این سهم می روند؟

و اما تکرار این سناریو در خودرویی ها

سهام شرکت های خودرویی از جمله شرکت های ایران خودرو و سایپا نیز در حالی طی ماه های اخیر با رشد قیمتی مواجه شدند که در تاریخ های 27 و 28 مرداد ماه سال جاری این دو شرکت اقدام به شفاف سازی در خصوص دلایل رشد قیمت سهام خود کردند و در آن از عدم وجود هرگونه رویداد با اهمیت که موجب تغییر پیش بینی سودآوری شرکت می شود، خبر دادند. حال آنکه ظرف کمتر از دو روز بعد از انتشار این شفاف سازی، خبر واگذاری برخی از زیرمجموعه های "خودرو" و "سایپا" در زمره اخباری قرار گرفت که واقعیاتی خلاف آنچه در گزارش های شفاف سازی این دو شرکت آمده بود را به اطلاع سرمایه گذاران می رساند. از همین رو بار دیگر سهام این دو شرکت با اقبال سرمایه گذاران همراه شد و اطلاعیه شفاف سازی مذکور که به نظر می رسد بیشتر جنبه گمراه سازی داشت، تنها موجب منفی شدن قیمت سهم طی یک روز معاملاتی و چه بسا خارج کردن سهم به قیمتی ارزان از دستان برخی سهامداران خرد شد.

به طور قطع چنین رویه ای در نهایت حاصلی جز بی اعتمادی سرمایه گذاران به اطلاعات ارایه شده از سوی مدیران شرکت ها نخواهد داشت.

"شپلی" و گزارش های شش ماهه

شرکت پلی اکریل ایران نیز بعد از رشد حدود 82 درصدی قیمت سهم در ظرف مدت زمانی کمتر از یک ماه اقدام به شفاف سازی پیرامون علت تغییرات قیمت سهام خود کرد و در حالی که در میان فعالان بازار سرمایه گمانه زنی هایی در خصوص افزایش قیمت محصولات "شپلی" و عملکرد مناسب شش ماهه آن وجود داشت، مدیران شرکت با اعلام اینکه هیچ گونه افزایش قیمتی در محصولات خود ندارند، روند صعودی قیمت سهام را بی دلیل دانستند. اما چندی بعد با ارایه صورت های مالی شش ماهه این شرکت در سامانه کدال سرمایه گذاران شاهد رشد 7 درصدی درآمد فروش این شرکت در مقایسه با دوره مشابه سال قبل بودند، حال آنکه این رشد درآمدی در حالی بود که میزان فروش شرکت در این دوره نسبت به دوره مشابه سال قبل حدود 32 درصد کاهش یافته بود که این امر خود تأیید کننده افزایش بیش از 30 درصدی قیمت فروش محصولات و توانایی جبران کاهش مقداری فروش است، که مدیران این شرکت در گزارش های شفاف سازی خود منکر آن شدند!

تعدیل نه، اما فروش پروژه داریم!

یکی دیگر از شرکت هایی که رشد قیمت آن توجه سرمایه گذاران را به خود جلب کرد شرکت سرمایه گذاری مسکن شمال شرق بود. از همین رو این رسانه خبری در تاریخ 21 مرداد 92 اقدام به تهیه گزارش و گفتگو با معاونت مالی "ثشرق" کرد که در آن گزارش این مقام مسئول رشد قیمت سهم را بی دلیل دانست و سودآوری شرکت را بدون تغییر خواند.

این اظهارات در حالی عنوان شد که در تاریخ 92.5.29 یعنی یک هفته بعد از انتشار مصاحبه مذکور، "ثشرق" در پی توقف نماد معاملاتی خود اقدام به شفاف سازی کرد و از فروش مزایده ای هتل آپارتمان پروژه امید خود خبر داد که تحقق آن بر سودآوری این شرکت نیز اثرات قابل توجهی خواهد داشت.

معاونت مالی شرکت سرمایه گذاری مسکن شمال شرق در پاسخ به سوال خبرنگار ما در خصوص چنین عدم شفافیتی، پروژه مذکور را تحت مالکیت مشارکتی ستاد اجرایی فرمان امام (ره) خواند و گفت: شرکت مسکن شمال شرق از قطعیت یافتن چنین مزایده ای اطلاع نداشت و به تازگی متوجه لازم الاجرا شدن فروش آن شده است! از همین رو امکان اطلاع رسانی در خصوص آن در زمان مصاحبه خبری قبلی وجود نداشت.

ختم کلام آنکه، به نظر می رسد ادامه چنین رویه ای در خصوص شفاف سازی ها که در بسیاری از نمادها به وفور دیده می شود، بیش از آنکه بتواند به کاهش ابهامات و شیشه ای شدن تالار بورس کمک کند، موجبات گمراهی و ضرر سرمایه گذاران را فراهم می نماید.

مهمتر آنکه این رویه بعد از مدتی کوتاه بذر نااطمینانی و عدم اعتماد نسبت به گفته های مسئولان شرکت ها را در دل فعالان بازار می کارد که این امر در طولانی مدت باعث افزایش شایعات و باورپذیری آن توسط سرمایه گذاران می شود؛ به گونه ای که افراد به گمانه زنی ها و شایعات بیش از شفاف سازی ارایه شده از سوی مسئولان اعتماد خواهند کرد.