حامد سلطانی‌نژاد مدیرعامل شرکت سپرده‌گذاری مرکزی در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس، با اشاره به آخرین تصمیمات در حوزه سهام عدالت، اظهار داشت: مدل عرضه و ارزش‌گذاری سهام عدالت باید نهایی شود، بدین معنی که آیا در قالب سهام (قالب فعلی) واگذاری صورت گیرد، یا اینکه هر سرمایه‌گذاری استانی به یک صندوق سرمایه‌گذاری مشترک تبدیل شود که مالکان آن دارندگان فعلی سهام عدالت هستند.

وی اضافه کرد: چنانچه ساز و کار سهام یعنی قالب اول در نظر گرفته شود، نیز نظر به اینکه در حال حاضر مردم سهامدار شرکت‌های تعاونی شهرستانی و شرکت‌های تعاونی شهرستانی مالک شرکت‌های استانی عدالت هستند، باید ساز و کاری اندیشیده شود که مردم مالک مستقیم سهام در شرکت سرمایه‌گذاری استانی شوند که  توجه به اطلاع اینجانب ظاهرا متصدیان امر مکانیسم افزایش سرمایه از محل صرف و سلب حق تقدم در شرکت‌های استانی را برای تحقق این امر انتخاب کرده‌اند.

* نکات فنی عرضه و ارزش‌گذاری سهام عدالت/استفاده از تجربیات سایر کشورها

سلطانی‌نژاد تأکید کرد: برای رسیدن به سازوکار بهینه عرضه و ارزش‌گذاری می‌توان از تجربیات کشورهای دیگر  که فرآیند خصوصی سازی را طی کرده‌اند، بهره گرفت؛ در کنار بعضی از نمونه‌های موفقی از واگذاری سهام به مردم طی فرآیند خصوصی سازی که در کشور ما سهام عدالت نام گرفته است، نیز وجود دارد.

وی گفت: برای مثال در کشور چک جهت انجام فرآیند خصوصی‌سازی وزارت دارایی اقدام به صدور کتابچه‌های کوپن سهامی کرد که قابل تبدیل به سهام شرکت‌ها و یا واحدهای صندوق‌های سرمایه‌گذاری بود و دارندگان کوپن‌های سهام مجاز به فروش کوپن‌های خود نبودند؛ افراد صرفاً مجاز به مبادله کوپن‌های خود با سهام شرکت‌های دولتی به طور مستقیم و یا واحدهای صندوق‌های سرمایه‌گذاری خصوصی بودند.

مدیرعامل سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه با اشاره به تجربیات دیگر کشور‌ها، خاطرنشان کرد: در کشور لهستان نیز سازو کار مشابهی جهت این امر اتخاذ شد؛ در روسیه نیز طی فرآیند خصوصی سازی با ارائه کوپن سهام قابل تبدیل به سهام یا واحدهای صندوق های سرمایه گذاری صورت گرفت؛ همچنین تجربه واگذاری سهام به مردم در فرایند خصوصی سازی در کشورهایی نظیر رومانی، بلاروس، اوکراین نیز وجود دارد که می‌توان از تجربیات آنها نیز در امر عرضه و ارزش‌گذاری بهره‌برداری کرد.

* تدوین‌ مدل‌های مختلف برای مدیریت انبوه سهامداران پس از ورود به بازار سهام

سلطانی نژاد با بیان  اینکه پس از تعیین قالب واگذاری نوبت به مدل ارائه خدمت و تعیین کانال‌های ارائه خدمت خواهد رسید، عنوان کرد که مدل‌های مناسبی برای مدیریت مراجعات انبوه سهامداران عدالت در مجموعه بازار سرمایه تدوین شده است که انتخاب مدل مناسب نیازمند نهایی شدن نحوه عرضه و ارزش‌گذاری است.

وی افزود: مسئولان امر قبل از واگذاری سهام به مردم قطعا تجربیات دیگر کشورها را مطالعه کرده‌اند و به نظر می‌رسد، حال که نوبت چیدن ثمره توسط مردم است، نباید در نحوه واگذاری و تعبیه کانال‌های مختلف سرویس‌دهی به سهامداران عدالت خود را از بهره‌گیری از تجربیات کشورهای مختلف محروم کنیم.

سلطانی نژاد تأکید کرد: برای مثال کشورهای  هند و چین تجربه زیادی در ارائه سرویس به سهامداران انبوه دارند که با توجه به عضویت شرکت سپرده‌گذاری مرکزی ایران و شرکت‌های سپرده گذاری مرکزی هند و چین در سندیکای گروه کشورهای سپرده گذاری مرکزی آسیا و اقیانوسیه موسوم به ACG درصدد استفاده از تجربیات این کشورها در این زمینه هستیم.

وی با بیان اینکه آگاهی بخشی به دارندگان سهام عدالت و آموزش سازوکارهای سرمایه‌گذاری باید به موازات سایر امور پیش بینی شود، تصریح کرد: با توجه به اینکه پرتفوی سهام عدالت شامل بسیاری از سهام شرکت‌های پیشرو بازار است، مردم باید از عجله در واگذاری یا فروش آن پرهیز کنند.

* سازوکار استفاده از صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک و قابل‌معامله(ETF‌ها) در جریان واگذاری مالکیت به طور مستقیم به سهامداران

مدیرعامل سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه همچنین با اشاره به اینکه سهام عدالت می‌تواند صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک و یا نوع قابل معامله آن در بازار ثانویه یعنی ETFها تعریف شود، گفت: مزیت این کار اعلام روزانه NAV (ارزش خالص دارایی‌ها)  جهت اطلاع مردم از ارزش واقعی سهام عدالت خود است.

وی تأکید کرد:‌ یکی دیگر از مزیت‌های انتقال مالکیت از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری به افراد این است، افرادی که قرابتی با نحوه ارزش‌گذاری سهام ندارند، با خیال راحت سرمایه‌گذاری می‌کنند، بنابراین با اعلام روزانه NAV از ارزش دارایی واحدهای خود مطلع می‌شوند.

سلطانی‌نژاد گفت: ‌متولیان بازار در این صورت در خصوص دارایی‌های‌های موجود در پرتفوی سهام عدالت روزانه شفاف‌سازی خواهند کرد.

* پرهیز از اقدامات عجولانه

مدیرعامل سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه با تأکید بر اینکه در روند انتقال مالکیت و تبدیل سهام عدالت به پول نباید عجله کنیم، گفت: در این صورت به سرنوشت دیگر کشورهایی که موفق نبودند، دچار می‌شویم.

سلطانی‌نژاد در پایان درباره زمان مناسب معاملات سهام عدالت به نکته‌ای اشاره و تأکید کرد: صحبت در خصوص زمان ایجاد امکان فروش به طی مراحل ذکر شده و هماهنگی با تمام متصدیان سهام عدالت بستگی دارد.