آرمان: رئیس کل بانک مرکزی دیروز در حالی از ثابت ماندن نرخ سود بانکی خبر داده که با توجه به تورم 35درصدی، نرخ سود بانکی حداکثر 20درصدی، فاصله حداقل 15 درصدی با نرخ تورم دارد. هرچند که ولی‌ا... سیف نیز خود بر این مساله تاکید کرده و گفته است نیاز به افزایش نرخ سود در نظام اقتصادی دیده می‌شود. وی معتقد است: تناسب نرخ سود بانکی با تورم باید به شرط کاهش تورم صورت گیرد. با این حال، عضو شورای فقهی بانک مرکزی از دخالت دولت در نرخ سود انتقاد و تاکید کرده است که نرخ سود سپرده نباید توسط دولت تعیین شود بلکه تعیین آن بر عهده بازار است؛ مساله‌ای که تلویحا از سوی وزیر اقتصاد نیز تایید شده است. عضو شورای فقهی بانک مرکزی با اشاره به برخی تصمیمات این شورا در حوزه پولی و بانکی گفت: براساس یکی از این تصمیمات، سود بانکی نباید توسط دولت تعیین شده بلکه باید در بازار تعیین شود. به گزارش فارس، غلامرضا مصباحی‌مقدم به برخی اقدامات بانک مرکزی در این رابطه اشاره کرد و گفت: اگر به سپرده‌های مشتریان بانکی سود واقعی داده شود مردم به سمت بانک‌ها می‌آیند. این در حالی است که پیش از این نیز بسیاری از کارشناسان عنوان کرده بودند سرمایه‌های سرگردانی که چندی است در بازارهای کم‌ریسکی همچون ارز و مسکن دیده می‌شود، به‌راحتی قابل انتقال به بخش‌هایی همچون سپرده‌های بانکی است که این مساله به دلیل پایین بودن نرخ سود، جاذبه خود را برای مشتریان از دست داده است.

نرخ سود فعلا ثابت است

در همین حال، رئیس کل بانک مرکزی از ثبات در نرخ سود خبر داد و گفت: نرخ سود بانکی فعلاً تغییر نمی‌کند و در ابتدا باید نرخ تورم را کنترل کنیم. وی معتقد است که با اجرای برنامه‌های تنظیم‌شده باید به تعادل لازم رسید اما هم‌اکنون ضریب تورم خیلی بالا و این مساله مطرح است که آیا نرخ سود باید افزایش یابد یا در ابتدا تورم کنترل شود؟ وی تغییر در نرخ سود را مشروط به کاهش و مهار نرخ تورم دانست و گفت: نرخ سود بانکی فعلاً تغییر نمی‌کند، اما اجازه بدهید برنامه‌های اقتصادی براساس تصمیماتی که در مجامع بانکی گرفته می‌شود، اجرا و اعلام شود و به شکل فعلی بیان آنها چندان مطلوب نیست. وی عنوان کرد: تناسب‌سازی نرخ سود بانکی و تورم در شرایط کاهش تورم است و برنامه ضربتی در بازار ارز نداریم. وی در عین حال عنوان کرده است که رئیس‌جمهوری هم دغدغه استقلال بانک مرکزی را دارد و شاید اینکه قانون پولی و بانکی از آن سال تاکنون تغییر نکرده، به این علت بود که قانون آن زمان کامل بوده و نیازی به تکمیل ندارد یا شاید دلیل آن این بود که به مسائل و موضوعات مندرج در قانون پولی بانکی مصوب سال 1360 در سال‌های بعد توجه نشد. رئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه اگر تمرکز اصلی به رفع اشکالات و ایرادات قانون پولی و بانکی باشد می‌توان نقاط ضعف بانکداری بدون ربا را تقویت کرد و این قانون را به سوی اسلامی شدن سوق داد، افزود: در مرحله اول باید بانکداری اسلامی ایران با بانکداری سایر کشورها مقایسه شود. همچنین برای تحقق این هدف باید انسجامی در تیم اقتصادی دولت وجود داشته باشد.

انتقاد از تسهیلات تکلیفی بانک‌ها

با این حال، وزیر اقتصاد از تسهیلات تکلیفی برخی بانک‌ها انتقاد کرده و موضع دیگری برخلاف سیف گرفته است. تا جایی که به اعتقاد وی، برخی از این سیاست‌های تکلیفی بانک مرکزی است که در نهایت سبب تحت فشار قرار گرفتن بانک‌ها شده است. به گفته وزیر اقتصاد، برای مقابله با رکود تورمی باید از سیاست‌های عرضه استفاده شود و برای توازن بودجه دولت باید سقف درآمد مالیاتی افزایش پیدا کند و انقباض در هزینه جاری و اولویت‌بندی طرح‌های عمرانی از اقدامات مدنظر دولت‌ است. وی مداخله گسترده دولت در سیاست‌های پولی - که نمونه آن تسهیلات تکلیفی و تعیین دستوری نرخ ارز بوده - را عاملی برای تحت فشار قرار گرفتن بانک‌ها دانست. به گفته طیب‌نیا، عدم تناسب بین نرخ سود سپرده و تورم عامل دیگری است که زمان شبکه بانکی در جذب سپرده را کاهش داده است. وی تاکید کرد: اگر بانک مرکزی می‌خواهد از سلطه مالی دولت خارج شود باید سعی کنیم در وهله‌ اول در بودجه دولت بین هزینه‌ها و منابع تعادل ایجاد کرده و در بخش منابع با کاهش دادن سهم درآمد‌های نفتی و افزایش سهم مالیات و در هزینه‌ها با به کار بستن سیاست‌های انقباظی در هزینه‌های جاری و اولویت‌دادن به طرح‌های عمرانی این مهم را برآورده کنیم که البته امیدوارم در دولت تدبیر و امید با توجه به نکات ذکر شده و همچنین استفاده از توان کارشناسان اقتصادی کشور این مشکلات حل و اهداف موجود در این حوزه محقق شود.

نرخ سود، واقعی شود

وزیر اقتصاد همچنین درباره چگونگی تغییر نرخ سود سپرده‌های بانکی اظهار کرد: باید با بررسی‌های لازم دراین زمینه یک نرخ سود واقعی را نسبت به تورم بین مردم توزیع کنیم. وی با بیان این‌که آنچه در نظام بانکی اجرا می‌شود بانکداری بدون رباست، خاطرنشان کرد: قاعدتا با منطقی کردن نرخ سود بانکی منابع به سمت پروژه‌های دارای توجیه اقتصادی هدایت می‌شود و در این صورت این امکان فراهم خواهد شد که سپرده‌گذاران از منافع خود به خوبی برخوردار شوند. به اعتقاد وزیر اقتصاد، مشکلی که اکنون وجود دارد این است که از یک طرف به دلیل منفی بودن نرخ سود واقعی عرضه پس‌اندازهای مردم به سمت سپرده‌گذاری در سیستم بانکی نمی‌رود و از طرف دیگر همه مردم فارغ از این که پروژه‌های موجه داشته یا نداشته باشند داوطلب استفاده از منابع سیستم بانکی هستند. وزیر امور اقتصادی و دارایی تاکید کرد:‌ اگر نرخ سود واقعی باشد قطعا پروژه‌هایی که فاقد توجیه هستند از لیست انتظار خارج و منابع به سوی پروژه‌هایی هدایت می‌شود که از توجیه کافی برخوردار هستند و قاعدتا در این شرایط سپرده‌گذاران از منابع مربوطه برخوردار خواهند شد. وزیر اقتصاد مهم‌ترین اشکال نظام بانکی را صرف نشدن منابع بانکی در طرح‌های دارای توجیه اقتصادی دانست و گفت: تاکید بر اجرای بانکداری اسلامی به معنای وجود ربا در سیستم فعلی بانکداری کشور نیست. طیب‌نیا گفت: مهم‌ترین اشکال شبکه بانکی این بوده که تاکنون منابع بانکی برای طرح‌های دارای توجیه اقتصادی صرف نمی‌شد. وزیر اقتصاد با تشریح برخی چالش‌های پیش‌رو در سیستم بانکی کشور به بیان راهکارهای برون‌رفت از وضعیت موجود پرداخت و گفت: اولویت اصلی دولت بهبود رشد اقتصادی، بخش تولید و اشتغال است. طیب‌نیا با تاکید بر اینکه هدف دولت بهبود معیشت مردم از طریق رونق تولید و مهار تورم است اظهار کرد: تحقق این هدف مستلزم سیاست‌های پولی و مالی سنجیده، هماهنگ و مناسب است.