شاخص در مسیر اصلاح قرار گرفت
آرزو علی‌مدد: می‌توان مدعی شد که «ای‌پی‌اس» و «پی‌به‌ای»، دو عامل مهم تاثیرگذار بر رشد قیمت سهام در بورس هستند. رشد ‌ای‌پی‌اس را می‌توان مدیون افزایش ظرفیت‌های تولیدی، افزایش نرخ فروش، کاهش هزینه تمام‌شده و... دانست اما پی‌به‌ای، آینه انتظارات سهامداران از آینده سهام است. به نظر می‌رسد که تغییر رویه دولت جدید در رویکردهای مهم اقتصادی، نویدبخش اقتصادی پویا در آینده‌ای نه‌چندان دور است. از سوی دیگر سیاست خارجی نیز روزهای آرام‌تری را نسبت به گذشته سپری می‌کند. بازار آشفته و پرنوسان ارز هم آرام گرفته و در محدوده قیمتی کوچکی بالا و پایین می‌شود. تمام این عوامل دست به دست هم دادند تا بازار پی‌به‌ای شکل بگیرد. درحقیقت، «تدبیر» در چیدمان سیاست‌های تاثیر‌گذار و «امید» به رشد در عرصه‌های مختلف اقتصادی سبب شده است تا بازار سرمایه نیز به اصلاح پی به‌ای‌اش دل ببندد. پتانسیل موجود در ظرفیت‌های این بازار بر کسی پوشیده نیست و نباید اصلاح را، به معنای رکود و نزول تعبیر کرد بلکه باید توجه داشت که این بالا و پایین‌شدن‌ها، صفوف خرید و فروش، استقبال‌ها و بی‌مهری‌ها در کنار یکدیگر، ذات بازار سرمایه هستند.

ارزش جایگزینی، قیمت‌ها را به بالا هل داد

فریبرز پرنا، یکی از کارشناسان بازار سرمایه با اشاره به اینکه بازار سرمایه در دولت جدید در مسیر رشد قرار گرفت، اذعان کرد: «هرچند هنوز رویداد مثبت عملی در فضای کسب و کار اقتصادی رخ نداده، اما اعلام برخی سیاست‌های دولت، سرمایه‌گذاران را به آینده‌ای روشن امیدوار کرده است.
از سوی دیگر، افزایش نرخ دلار و کاهش ارزش پول ملی نیز سبب شده بود تا «ارزش جایگزینی» شرکت‌ها از ارزش بازاری‌شان فاصله زیادی بگیرد. همین امر سبب شد تا قیمت سهام برخی شرکت‌ها به‌منظور پرکردن این فاصله سیر صعودی را در پیش بگیرند.»
پرنا درباره ارزش جایگزینی شرکت‌ها اینگونه توضیح داد: «فرض کنید ارزش اسمی سهام شرکتی‌ هزار‌میلیاردتومان باشد و شما با خرید هزار‌میلیاردتومان سهام، شرکتی را تصاحب کنید. به موازات؛ اگر شما درصدد برآیید تا همان شرکت را از پایه راه‌اندازی کنید، به بیشتر از پنج‌هزارمیلیاردتومان نیازمند خواهید بود. به این ترتیب می‌توان گفت که در چنین شرایطی، ارزش اسمی سهام این شرکت، بسیار پایین‌تر از ارزش واقعی سهم آن است. این امر سبب می‌شود تا قیمت سهام برای رسیدن به نرخ واقعی‌اش بر کوس افزایش بکوبد. این اتفاق در چندماهه اخیر در بازار ما نیز رخ داد. البته نباید از این نکته نیز غافل شد که به نظر می‌رسد برخی سهام در راه این تعدیل، از ارزش واقعی‌شان هم عبور کردند و در حال حاضر مجبور به تصحیح قیمتشان هستند.» این کارشناس بازار سرمایه در ادامه به رشد پتروشیمی‌ها در چند هفته اخیر اشاره کرد و گفت: «بالا بودن حاشیه سود در این صنعت از یک سو و افزایش درآمد صادراتی‌شان به دلیل رشد دلار از سوی دیگر، رشد خوبی را برای سهام شرکت‌های این صنعت رقم زد و شاخص نیز به مدد پتروشیمی‌ها مسیری صعودی در پیش گرفت. البته سرمایه‌گذاری در صنعت پتروشیمی با ریسک‌هایی نیز همراه است. به‌عنوان مثال، تاثیر تصمیمات دولت بر سودآوری این شرکت‌ها بسیار تاثیرگذار است. چنانچه قیمت‌گذاری مواد خام از سوی دولت تغییر کند یا صادرات این محصول دستخوش تغییر شود، به یکباره سودآوری‌شان همسو با این تصمیمات دگرگون خواهد شد.
وی با اظهار امیدواری به آینده بازار سهام توضیح داد: «بورس ما پتانسیل رشد بالایی دارد. در هشت‌سال گذشته سایر بازارها مثل ارز و مسکن رشد بالایی را تجربه کردند در حالی‌که بورس از این رشد جا ماند. بازار سرمایه مانند فنر فشرده‌ای است که استحقاق رشد بالایی دارد اما این رشد نباید بسیار سریع و در کوتاه‌مدت رخ دهد. از سوی دیگر، سرمایه‌گذار باهوش می‌داند که باید بهای سهامی را بپردازد که در سودآوری تداوم داشته باشد و در لحظه‌ای که متوجه شود سودآوری شرکتی در سال‌های آتی ادامه ندارد از آن سهم یا حتی صنعت رویگردان می‌شود.  در واقع، آنچه سبب جذب سرمایه‌های بیشتر و رشد بازار می‌شود، استمرار در رشد است که به‌دنبال خود سهامداران وفاداری را وارد بازار می‌کند.»
پرنا با اشاره به جذابیت بورس برای سرمایه‌گذاری، آینده صنایع بازار را اینچنین پیش‌بینی کرد: «صنعت سیمان هرچند رشد آرامی دارد اما به دلیل مصرف بالای این محصول در کشورهای همسایه و پتانسیل رشد بالایی که این صنعت دارد، می‌تواند عایدی خوبی برای سهامدارانش داشته باشد. صنعت بانکداری هم به دلیل سیاست‌های اشتغال‌زایی و تولیدی دولت و احتمال انتخاب سیاست انبساطی، در مسیر تعالی قرار می‌گیرند. به نظر من رشد بورس در سال‌های آتی ادامه‌دار خواهد بود. هرچند استقبال سرمایه‌گذاران از سهام صنایع مختلف چرخشی است. به این‌معنا که یک صنعت امروز مورد استقبال قرار می‌گیرد و رشد می‌کند، سپس این صنعت جایش را با صنعتی دیگر عوض کرده و دیگری در مسیر واقعی‌اش گام برمی‌دارد.»
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به رکود حاکم در بازارهای موازی پیشنهاد کرد: «در حال حاضر با تبلیغات زیادی که درخصوص رشد شاخص می‌کنند، سرمایه‌های سرگردان سایر بازارها را جذب می‌کنند. اما نباید از این نکته غافل شد که ورود این سرمایه‌ها اگر با دیدگاه کوتاه‌مدت و سفته‌بازی باشد با کوچک‌ترین تغییری از بازار خارج شده و تلاطم زیانباری در بورس رقم می‌زند. در مقابل، دیدگاه بلندمدت نیز می‌تواند علاوه بر سودآوری برای سرمایه‌گذار، رشد مستدام بازار را نیز تضمین کند.»