جهان صنعت: در همین حال عباس آخوندی، وزیر راه‌و‌شهرسازی با حضور در صدا و سیما پیش‌بینی کرد که با ورود هواپیماهای جدید و رقابتی‌تر شدن بازار صنعت هوانوردی کشور قیمت بلیت‌ها کاهش یابد. از طرف دیگر صدور این مجوز باعث شده سایر ایرلاین‌های کشور به غیر ایران ایر نیز برای خرید هواپیما با ایرباس و بوئینگ وارد مذاکره شوند.

در شرایطی که تا پیش از این ایرلاین‌های ایرانی اجازه خرید هواپیما و تجهیزات راهبردی آن را به دلیل وجود تحریم‌های بین‌المللی کسب نکرده بودند، با تحولات رخ داده در این چند روز، آینده فعالان صنعت هوانوردی نسبت به آینده تجارت و رقابت ایران با کشورهای منطقه امیدوارکننده‌تر شده است.

مسوولان صنعت هوایی‌ و در راس آن وزیر راه‌و‌شهرسازی همواره تاکید کرده‌اند که ناوگان هوایی کشور به خرید 500 فروند هواپیما طی چند سال آینده احتیاج دارد. ظرفیت اقتصادی توسعه صنعت هوانوردی کشور به قدری برای تیم اقتصادی دولت حائز اهمیت است که تاکنون بخش عمده‌ای از توان دولت را در زمینه مذاکرات به خود اختصاص داده است. این اهمیت با انعقاد تفاهمنامه خریدهای گسترده هواپیما از همان روزهای آغازین اجرای برجام در عملکرد دولتمردان آشکار شد.

زمانی که حتی با لغو تحریم‌ها خبری از ورود هواپیماهای جدید نشد و به نظر می‌رسید قمار دولت بر سر اعتبار خود پیش روی منتقدان داخلی و ناظران بین‌المللی با شکست مواجه شده است، مجوز خزانه‌داری آمریکا برای ورود اولین سری از هواپیماها صادر شد.
بسیاری از تحلیلگران همزمانی صدور این مجوز و سفر حسن روحانی به نیویورک را اتفاقی نمی‌دانند.

بی‌شک به سرانجام رساندن قراردادهای اقتصادی دولت و در راس آن قرادادهای خرید هواپیما برای دولت اهمیت ویژه‌ای دارد چراکه با گذشت هشت ماه از شروع برجام بانک‌های بین‌المللی همچنان از همکاری با ایران خودداری می‌کردند.

در این شرایط اصلا بعید نیست که روحانی شخصا برای حل و فصل این مشکل در نیویورک رایزنی کرده باشد. کارشناسان معتقدند صدور مجوز اوفک برای فروش هواپیما به ایران راه را برای همکاری‌های بانکی نیز هموار خواهد کرد.

در این شرایط مسوولان ایران اعلام کرده‌اند که مشکلات مالی قرادادها نیز تمام شده تا جایی که اصغر فخریه کاشان، قائم مقام وزیر راه‌و‌شهرسازی حتی اعلام کرده است: هواپیماهای ایرباس را با 50 درصد تخفیف خریداری کرده‌ایم.

در شرایطی که به نظر می‌رسد نوسازی ناوگان هوایی کشور مراحل پایانی خود را سپری می‌کند آنچه برای دولتمردان بیش از همه اهمیت دارد آبروداری و پاسخ به منتقدانی است که دیرکرد ورود هواپیماها را ضعف بزرگی می‌دانستند.

در مرحله اول اجرای قرارداد ایران و ایرباس مجوز ورود 17 فروند هواپیما به کشور صادر شده است که این هواپیماها از دو مدل 320 A و 330 A هستند. بر‌همین اساس پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال میلادی شماری از این هواپیماهای وعده داده شده وارد کشور شوند. تامین مالی این قرارداد بر اساس فاینانس سه‌جانبه‌ ایران، ایرباس و‌ فاینانسر دنبال می‌شود.

پیش‌قرارداد خرید 118 فروند انواع هواپیمای ایرباس بین ایران‌ایر و کمپانی ایرباس، اوایل زمستان سال گذشته‌ به امضا رسید‌ و در آن‌ مقرر شد ‌‌118 فروند انواع هواپیمای ایرباس‌ شامل 45 فروند‌ ایرباس 321 و 320، 45 فروند‌ ایرباس 330، 16 فروند‌ ایرباس 350 و 12 فروند‌ ایرباس 380 پهن‌پیکر‌ برای ایران‌ایر خریداری شود و در مدت زمان پنج تا هشت سال در اختیار هما قرار گیرد. البته در ادامه به دلیل ایجاد وقفه در تحویل هواپیماها ایران از خرید شش فروند از این هواپیماها صرف نظر کرد.

مذاکرات با ایرباس در بخش مالی و فنی تمام شد

به گفته قائم مقام وزیر راه‌و‌شهرسازی در امور بین‌الملل ارزش خرید 111 فروند هواپیمای ایرباس به 10 میلیارد دلار می‌رسد. اصغر فخریه‌کاشان اضافه کرد: مذاکرات با ایرباس متوقف نشده و کماکان ادامه دارد، علت هم این است که درباره بندهایی از قرارداد با ایرباس هنوز توافق نشده است و قاعدتا باید درباره موضوع‌های مختلفی به توافق نهایی برسیم.

این بندها بیشتر مربوط به مواردی است که اگر بار دیگر شرایط به گونه‌ای باشد که ایرباس نتواند به تعهدات خود عمل کند مثل برگشت احتمالی تحریم‌ها، بار حقوقی آن لحاظ شود و به ما جریمه بپردازد.

وی با اشاره به اینکه با صدور مجوز خزانه‌داری آمریکا تا پایان سال 2016 چندین هواپیمای نو وارد ناوگان هوایی ایران خواهد شد، گفته است: ‌ممکن است مذاکرات با بوئینگ زودتر به نتیجه برسد و هواپیماهای ساخت این شرکت زودتر از ایرباس وارد تهران شوند. قائم‌مقام وزیر راه‌و‌شهرسازی می‌گوید: جلسه بعدی مذاکره با نمایندگان ایرباس هفته آینده در تهران برگزار می‌شود. در این جلسه نمایندگان دو طرف به موضوعات حقوقی قرارداد خرید 111 فروند هواپیما رسیدگی می‌کنند.

بنا به گفته فخریه‌کاشان‌ مذاکرات با ایرباس در بخش مالی و فنی به پایان رسیده است و با صدور مجوز خزانه‌داری آمریکا تا پایان سال 2016 چندین هواپیمای نو وارد ناوگان هوایی ایران خواهد شد.

مشکلات بانکی حل شد

وی درباره تفاهم مالی بیان کرد: خبر خوش این است که مسایل بانکی و فاینانس که باید به صورت سه‌جانبه بین ما و ایرباس و شرکت فاینانسر مذاکره و حل می‌شد، حل شده است و حتی ایرباس به سمت ساخت لوگویی که اسم ایران‌ایر روی هواپیماها نصب شود، رفته است این در حالی است که دو ماه قبل سازندگان قطعات و اجزای هواپیما رغبتی به مذاکره با ایران نداشتند اما در دو ماه اخیر این مشکل حل شده است و با چندین شرکت سازنده صندلی، موتور هواپیما و سایر تجهیزات داخلی و مسایل فنی مذاکره داشته‌ایم‌.

اطلاعات و گزارش‌هایی که از مذاکره‌کنندگان فنی دریافت می‌کنیم، حکایت از این دارد که خوشبختانه این عدم تمایلی که تا دو ماه پیش بین سازندگان قطعات وجود داشت، رفع شده و آنها برای مذاکره به ایران آمده‌اند.

ممکن است بوئینگ زودتر برسد

‌درحالی که مذاکرات ایران‌ایر و ایرباس به مراحل پایانی خود رسیده، بوئینگ هم متن قرارداد را فرستاده است و قرار بر این است که هفته آینده به تهران بیایند. در همین حال قائم مقام وزیر راه‌و‌شهرسازی گفته است ممکن است محصولات بوئینگ زودتر از ایرباس وارد کشور شوند.

قائم‌مقام وزیر راه‌و‌شهرسازی افزود: مذاکره با بوئینگ به لحاظ زمانی دیرتر شروع شده است ولی به نظر می‌آید زودتر انجام شود، برای اینکه ساختار مذاکره با بوئینگ متفاوت با ساختار ایرباس است.

به عنوان مثال بوئینگ خودش همه مسوولیت‌های سازندگان دست دوم را دارد از موتور تا ... اما در ایرباس این‌گونه نیست، دو شرکت مختلف با دو استاندارد مختلف هستند و به همین دلیل مذاکره با ایرباس سخت‌تر و مذاکره با بوئینگ آسان‌تر است؛ البته بوئینگ خیلی علاقه‌مند به حفظ بازار ایران است و سعی دارد تلاش کند تا زودتر این رابطه را برقرار کند.

طلسم 40ساله صنعت هوایی ایران شکسته شد

وزیر راه‌و‌شهرسازی نیز در اولین واکنش خود نسبت به صدور مجوز فروش هواپیماها به ایران با تاکید بر آزادسازی قیمت بلیت‌ها وعده داد بعد از این قیمت‌‌ بلیت هواپیما کاهش یابد.

عباس آخوندی با حضور در صدا و سیما با اشاره به صدور مجوز فروش هواپیما به ایران از سوی وزارت خزانه‌داری آمریکا‌ گفت: مجوزها ازOFEC اخذ شده است و حالا بعد از 40 سال تحریم خرید بوئینگ، می‌توانیم مستقیم از این شرکت هواپیماسازی خرید کنیم و این اتفاق بسیار بزرگی در صنعت هوانوردی و همچنین جهان بازرگانی و تجارت بین‌المللی برای ایران است.

وزیر راه‌و‌شهرسازی با بیام اینکه «به تدریج تمام مجوزهای لازم اخذ خواهد شد»، گفت: دریافت این مجوزها خواست بازار جهانی است بنابر‌این هیچ کس نمی‌تواند در آن خللی ایجاد کند.

آخوندی با اشاره به زمان تحویل هواپیماها بیان داشت: طبق مفاد قرارداد تحویل این هواپیماها در سال 2016 شروع‌ می‌شود و تا هشت سال روند تحویل هواپیما ادامه دارد و امیدواریم در پاییز و زمستان اولین هواپیما را وارد ایران کنیم.

چراغ سبز برای تمام ایرلاین‌ها

به گفته وزیر راه‌و‌شهرسازی اولین سری هواپیماها از هر دو شرکت ایرباس و بوئینگ تحویل ایران ایر خواهد شد. اما این چراغ سبزی برای تمام ایرلاین‌های ایرانی برای ورود به مذاکره و خرید هواپیماست به طوری که چند ایرلاین ایرانی هم‌اکنون با هر دو شرکت بوئینگ و ایرباس وارد مذاکره شده‌اند. در این شرایط سایر ایرلاین‌ها نیز برای خرید هواپیماهای جدید با شرکت‌های بوئینگ و ایرباس وارد مذاکره شده اند.

دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی با اشاره به صدور مجوز اوفک برای فروش هواپیما به ایران گفت: غیر از«هما» که برای خرید هواپیما قرارداد بسته،سایر ایرلاین‌ها هم در حال مذاکره برای خرید هواپیما هستند.

افزایش اعتبار بوئینگ و ایرباس

به‌دنبال انتشار خبر صدور مجوز خزانه‌داری آمریکا، ارزش سهام شرکت بوئینگ در بازار وال‌استریت‌ با 2/2 درصد رشد به 56/130 دلار رسید. همچنین موسسه اعتبارسنجی مودیز اعلام کرد، تصمیم اخیر وزارت خزانه‌داری آمریکا به سود رتبه اعتباری این دو شرکت هواپیماسازی خواهد بود.

معاون رییس این موسسه اعتبارسنجی اعلام کرد: «بیانیه خزانه‌داری آمریکا موجب تقویت بیشتر نظر مثبت ما در قبال بازار هوانوردی تجاری می‌شود...پس از یک وقفه کوتاه در سال‌های 2016-2015 ما همچنان معتقدیم که بازار هوانوردی تجاری رشد خود را در تحویل محصولات جدید در سال‌های 2018-2017 با نرخی بالاتر ادامه خواهد داد.»

بر اساس برآورد موسسه مودیز، ایران قادر به خرید مقادیر قابل‌توجهی هواپیما از شرکت‌های هواپیماساز خواهد بود و این چشم‌انداز موجب رشد سه درصدی میزان تقاضا در این صنعت در یک دهه آینده خواهد شد که معادل 400 تا 500 فروند هواپیما برای شرکت‌های ایرانی است