ساعت ۲۴- دکتر محسن رنانی، اقتصاددان ایرانی به دلیل طرح مباحث اقتصاد سیاسی و اقتصاد اجتماعی و فراتر رفتن از کلیشه‌های رایج در سخنرانی‌های اقتصادی در کانون توجه علاقمندان به این گونه مباحث قرار دارد. این اقتصاددان ایرانی ساکن اصفهان با اقبال بلندی مواجه است که دانشجویان و حتی کارفرمایان ایرانی علاقمندند که او مباحث تازه طرح کند و به همین دلیل است که وی مقوله‌هایی غیر از اقتصاد را برای حرف زدن انتخاب می‌کند یا از او دعوت می‌شود که به این گونه سخنرانی‌ها بیاید.

دکتر رنانی به تازگی در انجمن نخبگان اصفهان حاضر شده و بحث مشروحی در این باره انجام داد. وی نکات بدیعی را درباره برخورد جامعه امریکایی و جامعه ایرانی با نخبه‌ها را توضیح داد.

رنانی گفت: یکی از مسایلی که در ایران درباره نخبگی وجود دارد تعریف آن است که موجب شده است به بیراهه برویم. دولت‌ها برای نخبگی شاخص‌هایی را تعیین کرده‌اند که این شاخص‌ها موجب سردرگمی شده و نخبگان ایرانی را به سوهای خاص پرتاب کرده است. علاوه بر این نهادهای مدنی ایران نیز تعریف خود را از نخبگی دارند و موجب شده‌اند هر فردی در حوزه‌های مختلف مثل هنر، نویسندگی، روزنامه‌نگاری و... نخبه معرفی شود که این تعریف‌ها هم کامل نیست.

به گفته رنانی یکی از بدترین رخدادها در ایران نسبت به مقوله نخبگی و نخبگان که خانواده، نهادهای مدنی و دولت‌ها در آن سهم دارند این است که کاری کرده‌ایم یک نخبه فقط یک دارایی غیرقابل تبدیل به درآمد شود. در حالی که نخبه به نظر من فردی است که از دارایی خود که همان IQ است بتواند پول و درآمد به دست آورد و جامعه را از این درآمد متنفع سازد.

رنانی گفت: چند وقت پیش یک متخصص تغذیه نکات تازه‌ای درباره نخبه‌های ایرانی را توضیح داد و یادآور شد که رژیم غذایی ایرانیان نخبه‌ها را به پخمه تبدیل می‌کند.

رنانی ادامه داد: بهره هوشی به عنوان شاخص نخبگی یک دارایی است که دارنده آن برایش زحمت نکشیده است و مثل یک فرد قد بلند یا یک فرد جذاب است که ویژگی‌هایی دارند. این دارایی غیرارادی را باید بتوانیم به پول و درآمد تبدیل کنیم تا نخبهشویم. راه‌های تبدیل افرادی با دارایی‌های غیرارادی که بتوانند آن را تبدیل به پول کنند باید هموار شود.

جامعه امریکایی

امریکایی‌ها اکنون شاهد هجوم نخبگان  افراد دارای ضریب هوشی بالا به کشورشان هستند و قصد دارند که جامعه‌ای نرمال داشته باشند و به همین دلیل است که آنها با راه‌اندازی لاتاری و دادن شانس به همه افراد از هر سرزمین قصد دارند جامعه را از تبدیل شدن به جامعه غیرنرمال دور کنند. ایران نیز باید چنین کاری کند و ما نیز باید راه‌های تبدیل شدن نخبگان به افرادی و نرمال را بیابیم.

او گفت: جامعه امریکایی در دورانی که شاهد طغیان گانگسترها بود که آنها نیز نابغه و نخبه بودند به این فکر افتاد که آنها را مهار کند. آنها لاس‌وگاس را به قمارخانه دنیا تبدیل کردند و به طغیانگرها وام و پول دادند که آنجا را محل کسب کنند و سالانه میلیاردها دلار درآمد دارند.

شاید بابک زنجانی نیز از این دست آدم‌ها باشد. گانگستری که نابغه است و می‌تواند با نبوغ خود پول کلانی فراهم کند و دولت را دور بزند. نخبه‌ها در هر جامعه‌ای جزء اخلال به حساب می‌آیند و ایران گونه‌ای است که آنها را نمی‌پذیردو هر دو سوی نخبه‌های خوب و نخبه‌های بد را در شرایط نامناسب قرار می‌دهد.

وی گفت: جامعه‌ای که غیرنرمال باشد حتی با داشتن افراد نخبه جامعه‌ای مناسب نیست و باید در این مسیر گام های تازه‌ای برداشت.

وی گفت: در چین کلمه فرصت یا تهدید ندارند و اصطلاحی دارند که معنای فرصت و تهدید را با هم می‌دهد و شاید کلمه «فردید» را بتوان همان اصطلاح نامید ایران باید این اصطلاح را باب کند تا نبخه‌های ما نیز نرمال شوند.