*بیت ا... ستاریان

در شرایط کنونی اقتصاد ایران، رونق بخش مسکن منطقی به نظر نمی‌رسد و نباید انتظار داشت در شرایطی که تمام بخش‌های اقتصاد در دوره رکود به سر می‌برند، صنعت ساختمان به تنهایی وارد دوره رونق شود. اگر حال و روز امروز مسکن را با زمان رونق مقایسه کنیم، می‌بینیم هیچ یک از اتفاقات دوره رونق رخ نداده است. به عنوان مثال در سال ۹۱ شاهد یک نوع رونق نسبی بودیم، اما حجم معاملات مسکن ما حتی به یک میلیون هم نمی‌رسید. پس چنانچه حجم معاملات ما به دو تا ۵/۲ میلیون در سال برسد می‌توان آنگاه در رابطه با رونق سخن به میان آورد. البته ما در مدت اخیر هم شاهد افزایش نسبی حجم معاملات بوده‌ایم، اما آن‌طور که انتظار می‌رفت، پیش نرفت. برای مثال معاملات مسکن در چند ماه پنج درصد افزایش داشته است. ما از ابتدای سال، ۵۰ هزار و ۶۳۲ قرارداد خرید و فروش مسکن داشتیم و ۶۱ هزار و ۷۳۱ قرارداد رهن و اجاره هم منعقد شده که در مجموع ۱۱۴ هزار و ۱۳۹ قرار داد در سطح کشور به ثبت رسیده است که سهم شهریور در بهترین حالت ۲۰۰ هزار معامله است که به هیچ وجه نمی‌توانیم آن را رونق نامگذاری کنیم. در شرایط رکود حتی به یک میلیون و ۵۰۰ هزار هم می‌توان رونق گفت، اما حتی این حجم هم از معاملات مشاهده نشده است. بنابراین افزایش معاملات یک تلنگر روانی- هیجانی بوده که پس از برجام و امیدهای افزایش رشد اقتصادی شکل گرفته است. تاثیر مسکن به عنوان یک کالای سرمایه‌ای بااهمیت و به عنوان موتور محرک اقتصاد ایران را باید در تمام ارکان اقتصادی مشاهده کرد. حال پیش‌بینی می‌شود که حرکات جزئی که در معاملات مسکن و ساخت و ساز صورت گرفته است تا پایان سال در همین حد باقی بماند، مگر آنکه تغییرات و تحولات بنیادین در سایر ارکان اقتصادی صورت بگیرد. ضمن اینکه افزایش به ظاهر چشمگیر در ماه شهریور به دلیل آن است که تقریبا تمام نقل و انتقالات واحدهای مسکونی در این بازه زمانی صورت می‌گیرد. در نتیجه رونق به واسطه تحولاتی که مرسوم شده رخ داده است. اگر فرض کنیم در شرایط رونق در بازار در هر ماه ۲۵۰ هزار معامله شکل می‌گیرد پس ۱۰ هزار یا ۲۰ هزار معامله حتی یک دهم شرایط رونق هم نیست. ما اکنون حتی ۱۰ درصد هم رشد نداریم که بخواهیم در رابطه با ورود به دوره رونق سخن بگوییم. اگر شرایط رکود مسکن در سال‌های گذشته را با دوره رونق مقایسه کنیم، باید گفت که نه تنها ۱۰ درصد، بلکه ۵/۰ درصد هم رشد نداشته‌ایم و خوشبین‌ترین کارشناسان هم نمی‌توانند رشد معاملات را بیش از یک درصد بیان کنند. البته اگر فضای هیجانی و روانی ناشی از برجام هم به وجود نمی‌آمد، همین نیم درصد رونق هم شکل نمی‌گرفت و چه بسا سیر نزولی معاملات ادامه پیدا می‌کرد. در مجموع اگر تمام پیش‌بینی‌ها و انتظارات را در کنار هم قرار دهیم در خوشبینانه‌ترین حالت تا پایان آبان و آذر ۱۳۹۵ یک رونق قابل توجه در بخش مسکن به وجود می‌آید، اما چنانچه این اتفاق رخ ندهد نباید رونق بار دیگر به تاخیر ‌افتد و باید منتظر شروع سال ۱۳۹۶ ماند.