روند صعودی قیمت دلار از 15 آبان آغاز شده و تاکنون تقریبا به طور بی وقفه ادامه داشته شده است. طی این مدت بیش از 300 تومان به نرخ دلار در بازار آزاد افزوده شده است و در آخرین روز معاملات این هفته ارزش برابری هر دلار به 3900 تومان رسیده است.

رشد شدید ارزش دلار در برابر ریال طی این روزها در دوره دولت یازدهم بی سابقه بوده است و این در حالی است که در کارنامه کم فروغ این دولت برقراری ثبات اقتصادی و حفظ ارزش پول ملی یکی از نقاطی بود که تیم اقتصادی روحانی می توانست به آن تکیه کند و عملکرد خود را مثبت جلوه دهد. 

اما در مورد رشد شدید ارزش دلار در این روزها دلایل متعددی قابل طرح است که به طور خلاصه می توان به موارد زیر اشاره کرد:

1- اقدام دولت برای جبران کسری بودجه خود در حالی که حدود 4 ماه به پایان سال باقی مانده است.

2- تمایل دولت برای درج نرخ بالایی برای دلار در لایحه بودجه 96 و بالا بردن عمدی نرخ دلار در بازار آزاد برای توجیه این اقدام و قبولاندن آن به نمایندگان مجلس.

3- افزایش نرخ دلار در بازارهای جهانی که البته شکاف عمیقی میان رشد دلار در بازار ایران با رشد دلار در بازار جهانی وجود دارد.

4- رو به پایان بودن سال جاری میلادی که در این زمان بسیاری از شرکت ها و بانک ها حساب های ارزی خود با شرکای خارجی را تسویه می کنند و بنابراین به دلار و ارزهای خارجی دیگر نیاز بیشتری پیدا می کنند.

5- کاهش عرضه دلار از سوی بانک مرکزی با انگیزه افزایش عمدی نرخ ارز یا به دلیل محدودیت منابع ارزی ناشی از ادامه تحریم های بانکی یا کاهش درآمدهای ارزی.

6- پیروزی جناح جمهوریخواه در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا و احتمال تمدید تحریم ها از سوی ترامپ.

7- ایجاد مشکلاتی در زمینه مبادلات مالی با امارات و افزایش قیمت حواله درهم.

8- بالا رفتن قیمت دلار در اقلیم کردستان عراق و تلاش برخی دلالان برای خرید دلار ارزان از بازار ایران و فروش آن در کردستان عراق.

9- نزدیک بودن انتخابات ریاست جمهوری و تلاش برخی گروه های طرفدار دولت برای پرکردن جیب های خود و آماده شدن برای صرف هزینه های گزاف در ایام تبلیغات.

10- وجود شایعاتی مبنی بر گرفتن مجوز دسترسی به حساب های مردم از سوی سازمان مالیاتی و در نتیجه سرازیر شدن ریال ها از حساب های بانک به سمت بازار ارز.

11- نزدیک شدن به زمان اجرای سیاست تک نرخی شدن ارز نیز دلالان و سودجوهای بازار را برای جمع آوری دلار از بازار به تکاپو انداخته است.

در هر حال رشد بی ضابطه ارزش دلار به معنای افت شدید ارزش پول ملی و به تبع آن بازگشت تورم کنترل نشده به اقتصاد کشور است که می تواند در انتخابات آتی به ضرر حسن روحانی تمام شود. از این رو تحلیلگران معتقدند دولت تمام تلاش خود را برای کنترل روند صعودی نرخ دلار به کار خواهد بست و به نظر می رسد قیمت دلار زیر 4 هزار تومان تثبیت خواهد شد.