اقبال پرشور سرمایه گذاران از سهام پالایشگاهی و حجم معاملات بالا و میلیونی در چند نماد فعال آن، این اندیشیده را در ذهن برخی از فعالان بورس بارور می سازد که قیمت سهام این شرکت ها در بورس در چه فاصله ای از قیمت ذاتی و ارزش جایگزینی آنها قرار گرفته و آیا با توجه به این روند صعودی و مداوم احتمال شکل گیری حباب قیمتی در سهام آنها وجود دارد؟

آثار 4 عامل مهم بر سودآوری پالایشگاه ها

در همین ارتباط مدیر عامل سابق شرکت فرابورس ایران در گفتگو با خبرنگار بورس نیوز اظهار داشت: در سودآوری شرکت های صنعت پالایشگاهی چهار عامل اثرگذار است که در شرایط فعلی ابهامات زیادی پیرامون این عوامل به چشم می خورد. اولین مورد را می توان در قیمت دلار محاسباتی برای تخفیف پنج درصدی نرخ خوراک بر مبنای FOB خلیج فارس دانست.

مصطفی امیدقائمی در بیان عامل دوم گفت: قیمت جهانی نفت نیز بر میزان درآمد زایی و سودآوری پالایشگاه ها عاملی تعیین کننده بوده و نوسانات بهای نفت در بازارهای جهانی تحت تأثیر اخبار جدید و سیاست گذاری کشورهای مختلف گریز ناپذیر است.

وی ادامه داد: تنوع در ترکیب تولیدات پالایشگاه ها را نیز می توان به عنوان عامل سوم برشمرد، چراکه پالایشگاه ها محصولات مختلفی را با حاشیه سود و ارزش افزوده متفاوتی تولید می کنند؛ بطوریکه برخی از این محصولات در مقایسه با بهای فروش نفت ارزش افزوده بالاتری دارند و در مقابل برخی دیگر ارزش افزوده پایین تری را نسبت به آن محقق می کنند. از این رو طرح های توسعه پالایشگاه ها می تواند بر مبنای محصولی که قرار است در آنها تولید شود، انتظار از رشد سودآوری شرکت های این گروه را در ذهن سرمایه گذاران به وجود آورد.

مدیر عامل شرکت سرمایه گذاری آینده نگر در بیان چهارمین عامل نیز گفت: نرخ ارز در نظر گرفته شده در بودجه کل کشور نیز برای این گروه بسیار حائز اهمیت است، هرچند برای روشن شدن وضعیت این عامل بایستی منتظر تصویب بودجه نهایی دولت در مجلس شورای اسلامی بود.

وی با اشاره به اینکه بخش عمده سود این گروه ناشی از تخفیف های ارایه شده در نرخ خوراک و رشد بهای ارز است، اظهار داشت: در شرایطی قیمت سهام شرکت های پالایشی روز به روز مسیر صعودی را طی می کند که این محدوده قیمتی برای گروه مذکور بسیار پرریسک ارزیابی می شود.

بدین معنا که سهام عموم آنها به ارزش جایگزینشان رسیده است، حال آنکه می توان با همین قیمت ها پالایشگاهی پربازده تر و با تکنولوژی جدیدتر را احداث کرد و حتی برای تأمین بخشی از مبالغ مورد نیاز آن از تسهیلات مالی و از اهرم های پولی بهره برد.

امیدقائمی در ادامه گفت: البته نباید از نظر دور داشت که احداث یک پالایشگاه در شرایط فعلی زمان بر و هزینه بر است، اما با توجه به نزدیک شدن قیمت سهام آنها به ارزش جایگزینیشان، خرید چنین سهامی نیازمند تحلیل بیشتر و کارشناسی دقیق تر است.

مدیر عامل سابق شرکت فرابورس در خصوص شرایط ابهام آلود این صنعت از بابت احتمال برگشت مالیات بر ارزش افزوده شش درصدی و حذف سهم 26 درصدی صندوق توسعه ملی از محل درآمدهای صادراتی پنج فرآورده اصلی پالایشگاه ها، بیان کرد: در حال حاضر درخواست همه فعالان بازار از مدیران شرکت ملی پالایش و پخش و نیز مدیران مالی شرکت های پالایشگاهی این است که در خصوص این موارد هرچه سریع تر شفاف سازی کنند و چنانچه مراحل قانونی تصمیم گیری پیرامون این قبیل موارد نهایی نشده، حداقل در خصوص اثرات احتمالی تصویب یا عدم تصویب آن اطلاع رسانی لازم را انجام دهند.

این مقام مسئول گفت: در حال حاضر اعداد و ارقامی که در خصوص مالیات بر ارزش افزوده 0.5 یا 5 درصدی پالایشگاه ها شایعه شده، بسیار غیر منتظره و عجیب به نظر می رسد. حال آنکه این شایعات آثار زیادی بر روند معاملاتی سهام و سودآوری آنها دارد.

از این رو به اعتقاد بنده بهتر است هرچه زودتر اطلاعات لازم به بازار ارایه گردد که آیا چنین شایعاتی از پایه صحت دارد یا خیر و در صورت تأیید، این موارد چه آثار و پیامدهایی را در بر خواهد داشت.

بورس تشنه عرضه های جدید

مدیر عامل شرکت سرمایه گذاری آینده نگر تأکید کرد: البته در خصوص سهم صندوق توسعه ملی از درآمدهای پالایشگاه ها با توجه به اینکه این موضوع مربوط به لایحه بودجه کل کشور می شود، نمی توان تا تصویب بودجه در مجلس انتظار انتشار اطلاعات جدید یا شفاف سازی را در این رابطه داشت.

امید قائمی در خاتمه ارزیابی خود را از آینده بورس طی هفته های آتی اینگونه بیان کرد: بازار سهام در روندی مستحکم رو به جلو در حرکت است و پس از ورود هلدینگ خلیج فارس نیز توانست استحکام خود را همچنان حفظ کند. از این رو به نظر می رسد بورس تشنه عرضه های جدید است تا شاهد آزادسازی پتانسیل های رشد خود باشد.

حباب قیمتی قابل مشاهده نیست!

در ادامه معاون شرکت کارگزاری پارسیان پیرامون این موضوع به خبرنگار ما گفت: در شرایط فعلی ابهامات متعددی برای این گروه وجود دارد که در بحث عملیاتی تعدیل سودآوری آنها تحت تأثیر رشد بهای ارز از 1226 تومان به 2500 تومان محقق شده و در عین حال نیز برخی همچنان بودجه خود را با دلار 2000 تومانی برآورد کرده اند که از این محل نیز می توان انتظار تعدیل سودآوری را برای آنها داشت.

حجت سرهنگی با اعتقاد به اینکه قیمت سهام این گروه هنوز حبابی نشده، اظهار داشت: طی هفته ها و ماه های گذشته تعدادی از نمادهای پالایشی با شیب تندی رشد قیمت سهام خود را دنبال کردند؛ از این رو اگرچه حباب قیمتی برای آنها مشاهده نمی شود، اما برای خرید این سهام در قیمت های فعلی بایستی منتظر انتشار اطلاعات جدید از آنها بود.

وی افزود: در حال حاضر حتی در صورت برگشت مالیات بر ارزش افزوده 6 درصدی و حذف سهم صندوق توسعه ملی از درآمد پالایشگاه ها نیز می توان گفت قیمت سهام این گروه به قیمت ذاتی آنها بسیار نزدیک شده و در نهایت خرید سهم در محدوده 80 تا 90 درصدی قیمت ذاتی می تواند قابل توجیه باشد، اما در ارقام بالاتر از این محدوده باید با احتیاط بیشتری عمل کرد.

ابهام، هربه ای برای کسب بازدهی بالاتر

این کارشناس بازار سرمایه در بیان علت اقبال بالای سرمایه گذاران به سهام پالایشگاه ها گفت: متأسفانه همواره در صنایعی که ابهام بیشتری مطرح باشد، نوسان قیمتی و در نتیجه انتظار از کسب بازدهی بیشتر نیز به دلیل وجود ریسک بالاتر افزایش می یابد. حال آنکه بازار غایب سهام شناخته شده بورس را می بیند و با شناخت کافی به آن قیمت می دهد. اما سهام پالایشگاه ها به دلیل ابهام زیاد امکان کسب بازدهی بیشتر تحت تأثیر ریسک بالاتر را برای سرمایه گذاران فراهم می کنند؛ از این رو اقبال زیادی به سهام آنها وجود دارد.

مدیر صندوق سرمایه گذاری پارسیان تأکید کرد: در این شرایط توقف برخی نمادهای گروه مذکور نیز به فضای غبار آلود موجود دامن می زند و بازگشایی آنها و تلاش برای شفافیت بیشتر اطلاعاتی این گروه می تواند روند منطقی تری را بر معاملات این سهام حاکم کند.

سرهنگی در خاتمه ارزیابی خود را از روند آتی بورس چنین بیان کرد: با توجه به اطلاعیه های جدید شرکت ها برای تعدیل سودآوری در گروه های بزرگ بازار همچون پتروشیمی، معدنی و فلزی، روند بورس طی دو هفته آتی مثبت پیش بینی می شود، چراکه بازار در این شرایط همچنان جای رشد دارد. اما پس از پایان این دوره باید براساس اخبار و شرایط جدید روند آینده بورس را پیش بینی کرد.