اولین گام های ورود شرکت پالایش نفت تهران به بازار فرابورس در مهر ماه سال گذشته در حالی با عدم شفافیت برداشته شد که پس از هشت روز نماد معاملاتی این شرکت فرابورسی با قیمت پایانی حدود 10 هزار تومان متوقف شد و به خوابی 6 ماهه رفت.

براساس گزارش بورس نیوز، طی روز جاری نماد معاملاتی "شتران" در حالی در پی گزارش های ارایه شده آن بازگشایی شدکه قیمت سهام مذکور از 7 هزار و 500 تومان کشف شده در روز عرضه اولیه، به 79 هزار و 500 تومان طی روز جاری جهش کرد. اما سوال اساسی اینجاست که آیا به واقع چنین انحراف و نوساناتی در سودآوری شرکت ها و به تبع آن رشد یکباره قیمت سهم با چنین شرایطی امری معقول و منطقی است؟

آیا مدیران و مسئولان ذیربط اعم از سازمان خصوصی سازی، شرکت پالایش نفت تهران و سازمان بورس قبل از عرضه اولیه این سهم از چنین نوساناتی اطلاعی نداشتند؟

در همین ارتباط مدیر بورس ها و بازارهای سازمان بورس در گفتگو با خبرنگار بورس نیوز عنوان کرد: سازمان بورس و اوراق بهادار وظیفه نظارت بر گزارش های ارایه شده از سوی شرکت ها را بر عهده دارد و مسئولیت ارسال، ارایه و تأیید صحت این اطلاعات به عهده ناشران اوراق بهادار است بنابراین اگر شرکتی اطلاعات مالی را با تأیید ناشر آن ارایه دهد، مسئولیت هر گونه عدم شفافیت و مسائلی از این دست بر عهده خود ناشر می باشد نه فرد دیگری.

محمودرضا خواجه نصیر ادامه داد: در پاره ای از موارد که اطلاعات ارایه شده از سوی شرکت ها با انحرافات اساسی و قابل تشخیص همراه است، سازمان بورس موظف به اعمال نظر بوده؛ به گونه ای که در خصوص عرضه های اولیه با باطل کردن معاملات آن و درباره شرکت های فعال با توقف نماد معاملاتی اقدام به شفاف سازی می نماید.

این مقام مسئول بار دیگر با اشاره به این موضوع که سازمان بورس وظیفه بررسی اطلاعات را به عهده دارد، نه تشخیص صحت آن را، گفت: در بسیاری از موارد حتی به سازمان بورس نیز این ایراد وارد می شود که چرا وقتی اطلاعات و گزارشی توسط ناشران بورسی تأیید شده، سازمان در پاره ای از موارد به شفافیت آن ایراداتی را وارد می نماید!

خواجه نصیر در ادامه با اشاره به ریسکی بودن ماهیت شرکت های فعال در بازار دوم فرابورس اظهار داشت: شرکت هایی که در بازار دوم فرابورس پذیرفته می شوند، ماهیتشان با شرکت های بورسی متفاوت است؛ چراکه از ریسک و عدم شفافیت های بیشتری برخوردارند. چه بسا صندوق های سرمایه گذاری نیز به همین دلیل اجازه سرمایه گذاری در شرکت های بازار دوم را ندارد.

وی اضافه کرد: با این اوصاف مواجه با برخی عدم شفافیت ها و یا نوسانات در گزارش های مالی شرکت های موجود در این بازار همچون "شتران" در زمره ماهیت این شرکت ها محسوب می شود و چندان جای تعجب نخواهد داشت.

این مقام مسئول به نقش خصوصی سازی در روند معاملاتی و اطلاع رسانی چنین شرکت هایی اشاره کرد و گفت: روند خصوصی سازی چند سالی است که در کشور ما شکل گرفته و نباید این امر را فراموش کرد که ارزش فعلی بازار سرمایه مدیون خصوصی سازی های انجام شده، هرچند که شاید در برخی از موارد نقص هایی نیز وجود داشته است.

وی ادامه داد: به نظر می رسد اگر قرار باشد در خصوص فراهم شدن شرایط ایده آل و ایجاد شفافیت سازی های لازم قبل از عرضه اولیه سهام شرکت ها نگاهی سختگیرانه داشته باشیم، هیچ گاه موفق به واگذاری آنها نخواهیم شد چراکه شرایط حاکم بر بسیاری از شرکت ها به مرور زمان و بعد از خصوصی سازی شفاف شده و به تدریج بهبود خواهند یافت.حال آنکه شرکت های پالایشی نیز به تدریج در زمینه های گوناگون به ثبات و شفافیت خواهند رسید.

مدیر بورس ها و بازارها در خاتمه با سخت خواندن روند خصوصی سازی شرکت های دولتی عنوان کرد: بحث خصوصی سازی و فرآیند بلوغ آن در زمره مسائلی است که تکمیل شدن آن مستلزم تحمل مشقت های زیادی است، ولی در نهایت با موفقیت همراه خواهد بود.