اميرمهدي صبائي*
آثار افزايش نرخ سود بانكي بر بازار سرمايه را مي‌توان در سه گروه دسته‌بندي كرد: 1. يكي از هزينه‌هاي مترتب بر شركت‌ها، كه در صورت سودو زيان نيز قابل مشاهده است، هزينه‌هاي مالي است.


هزينه مالي بخشي از هزينه‌هاي شركت است كه به دليل تامين مالي و اخذ تسهيلات بايد پرداخت كند. در اثر افزايش نرخ سود بانكي، بهاي تمام شده پول و به تبع آن، هزينه تامين مالي شركت‌ها افزايش مي‌يابد كه سبب كاهش حاشيه سود آنها شده و ارزش سهام شركت‌ها نيز به همين نسبت كاهش مي‌يابد. 2. علاوه بر سودآوري، يكي ديگر از عوامل موثر بر قيمت سهام، بازده مورد انتظار سهامداران و سرمايه‌گذاران است. با افزايش نرخ سود بانكي (كه در كشور ما مي‌توان از آن به عنوان نرخ سود بدون ريسك نيز تعبير كرد)، نرخ بازده مورد انتظار نيز افزايش يافته كه باعث كاهش نسبت قيمت به عايدي (نسبت P/E) در بازار و افت نسبي قيمت‌ها مي‌شود. رابطه زير كه به مدل گوردون معروف است، بيانگر اين موضوع است:


كه در آن P/E همان نسبت قيمت به عايدي سهم، b نسبت تقسيم سود DPS/EPS)، k) نرخ بازده موردانتظار و g ميزان رشد سودآوري شركت است. همان گونه ملاحظه مي­‌شود، با افزايش بازده موردانتظار (k) در مخرج كسر، نسبت P/E كاهش مي‌يابد. 3. سود سپرده بانكي همواره به عنوان جايگزين سرمايه‌گذاري در بازار سرمايه مطرح است. با افزايش سود بانكي، بخشي از سهامداران با درجه ريسك‌گريزي بالاتر، سرمايه خود را از بازار سرمايه خارج كرده و سرمايه‌گذاري در بانك و كسب سود بدون ريسك را بر كسب سود توام با ريسك از طريق خريد و فروش سهام ترجيح مي‌دهند كه منجر به خروج نقدينگي از بازار سرمايه و كاهش ارزش بازار مي‌شود. بنابراين افزايش احتمالي سود بانكي به دلايل مذكور، مي‌تواند كاهش نسبت P/E ميانگين و افت ارزش بازار را به همراه داشته باشد.
* تحليلگر بازار سرمايه