تکلیف نامعلوم خوراک گاز
کتایون دارابی: گر چه کم‌کم شواهد افزایش قیمت خوراک گاز مجتمع‌های پتروشیمی در حال کمرنگ شدن است و بسیاری از مقامات آگاه هم این موضوع را تایید می‌کنند، اما روز گذشته مدیرعامل پتروشیمی خارک از محاسبه خوراک دریافتی این پتروشیمی با نرخ ارز مبادله‌ای از مهرماه 91 خبر داد. 

خبرگزاري فارس در این باره نوشته؛ درحالی طی روزهای گذشته مدیران چند شرکت بورسی از جمله پتروشیمی مارون و دو شرکت نفت پارس و بهران از تغییر محاسبه نرخ خوراک دریافتی به صورت مبادله‌ای خبر داده بودند که محسن شاهین مدیرعامل شرکت 100 میلیارد تومانی پتروشیمی خارک هم از چنین اتفاقی خبر داد. 
این در حالی است که با تصویت قیمت حامل‌های انرژی در کمیسیون تلفیق و احتمال تایید آن در مجلس، احتمالا افزایش قیمت خوراک گاز در نیمه نخست امسال منتفی خواهد بود، یک مقام آگاه در این باره می‌گوید: به احتمال زیاد افزایش قیمت خوراک گاز انجام نخواهد شد، اما ممکن است این عدم تغییر تنها به ماه‌های ابتدایی سال مربوط باشد.
با این حال همچنان اخبار ضد و نقیضی درباره تغییر قیمت خوراک گاز مجتمع‌های پتروشیمی شنیده می‌شود و بسیاری از مدیران مجتمع‌ها در مورد قطعی بودن این خبرها ابراز بی‌اطلاعی می‌کنند. 
این در حالی است که از شهریور سال گذشته نرخ محصولات پتروشیمی با ارز مبادله‌ای محاسبه شد و به این ترتیب احتمال تغییر قیمت خوراک مجتمع‌های پتروشیمی افزایش یافت، برخی از معامله‌گران به این موضوع اشاره می‌کنند و می‌گویند: با وجود افزایش قیمت محصولات، عدم افزایش قیمت خوراک، اجحاف در حق خریداران است. با این حال برخی از کارشناسان بازار پتروشیمی می‌گویند: همواره قیمت در بازار پتروشیمی براساس نرخ‌های جهانی تعیین می‌شود و از این رو قیمت تمام شده ملاک نرخ‌گذاری نیست و به همین دلیل سال گذشته ارز مبادله‌ای جایگزین ارز مرجع در تعیین نرخ‌ها شد و محصولات پتروشیمی با این منطق به فروش رسیدند.
در همین حال در روزهای اخیر موضوع عدم سخت‌گیری دولت در بازگشت ارز حاصل از صادرات مجتمع‌های پتروشیمی به اتاق مبادلات ارزی هم مطرح بوده، موضوعی که به گمان بسیاری از آگاهان بازار در شرایط فعلی که بازارهای جهانی روندی نزولی را طی می‌کنند، چندان مورد توجه مجتمع‌ها قرار نگرفته است.
این در حالی است که در روزهای اخیر افت قیمت‌ها در بازارهای جهانی پررنگ تر از پیش شده، به طوری که نفتای سبک و سنگین هم با افت قیمت روبه‌رو شده‌اند، از سوی دیگر پیشنهاد تاجران آسیای جنوب شرقی برای خرید از ایران نیز بسیار پایین آمده است، به طوری که اگر مجتمع‌های پتروشیمی بخواهند صادرات داشته باشند و ارز حاصل از آن را وارد اتاق مبادلات ارزی کنند، سود زیادی عایدشان نخواهد شد. به عنوان مثال اکثر صادرات پی وی سی به کشور هند انجام می‌شود که در روزهای اخیر قیمت پیشنهادی تاجران 900 دلار در هر تن بوده است، همچنین پیشنهاد تاجران جبل علی امارات هم 880 دلار در هر تن برای پی وی سی ایران بوده است که به عقیده معامله‌گران برای صادرکنندگان به صرفه نخواهد بود كه ارز آن را وارد اتاق مبادلات ارزی کنند.
از سوی دیگر برخی از کارشناسان معتقدند؛ مجتمع‌های پتروشیمی چه در شرایط بی‌رونقی بازارهای جهانی و چه در رونق این بازارها حاضر نمی‌شوند ارز حاصل از صادراتشان را به اتاق مبادلات ارزی بیاورند.
با این حال عده‌ای از آگاهان بازار به انباشت کالاها در مجتمع‌های پتروشیمی اشاره می‌کنند، این در حالی است که در هفته‌های اخیر افزایش عرضه‌ها هم در بورس کالا شدت بیشتری گرفته که به گمان بسیاری از معامله‌گران بیشتر از میزان مصرف است. 
در همین حال بسیاری از مجتمع‌های پتروشیمی علاوه بر بی‌رونقی بازارهای جهانی، نگرانی‌های دیگری در خصوص صادرات محصولات پتروشیمی دارند و آن تغییر یک باره بسیاری از قوانینی است که یک شبه تصویب یا لغو می‌شوند، از این رو ترجیح می‌دهند با احتیاط نسبت به صادرات محصولات عمل کنند.
این در حالی است که در روزهای اخیر بازار آزاد محصولات پتروشیمی هم در رکود به سر برده و بعضا با نوسانات اندک روبه‌رو بوده است و گمان نمی‌رود با توجه به اینکه بیشتر خبرها در حوزه بازار پتروشیمی در ابهام به سر می‌برد، تغییر محسوسی را شاهد باشد.