✍🏻 مرتضی ایمانی راد

❇️ بازار بورس امریکا با عدد ۲۶۷۰ در سال ۲۰۱۷ به کار خود پایان داد . در سال ۲۰۱۸ همراه با برنامه های حمایت تعرفه ای ترامپ و تاکید بر تقویت اقتصاد امریکا به زیان کشورهای دیگر شاخص سهام به تدریج شروع به افزایش کرد و در سوم اکتبر سال ۲۰۱۸ به عدد تاریخی ۲۹۴۱ رسید که در طول تاریخ بورس امریکا بی سابقه بود.

❇️ ترامپ همیشه از رشد بازار سهام به عنوان یکی از موفقیت های خود نام می برد، ولی این موفقیت نه ماهه یکباره در ظرف سه هفته فروریخت و بازار سهام امریکا به پایین ترین سطح خود در سال ۲۰۱۸ رسید. هم اکنون بازار سهام به زیر بهای شاخص در پایان سال ۲۰۱۷ رسیده است و تمامی سود ایجاد شده سهامداران در سال ۲۰۱۸ از بین رفته و این سئوال محوری را مطرح کرده است که آیا این کاهش قابل توجه تنها یک نمود از بحرانی عمیق تر است یا یک اصلاح متعارف در بازار بورس. قبل از پاسخ دادن به این سئوال به علتهای فروریختن آن می پردازم.

1⃣ چون روند حرکتی بازار بورس به طور مستمر و بدون وقفه اتفاق افتاد طبیعی بود که در یک زمان سرمایه گذاران تصمیم میگیرند که سود خود را شناسایی کنند. اینکه چرا در این زمان این تصمیم گرفته شد به عامل دوم مربوط می شود.

2⃣ در سال ۲۰۱۸ فدرال رزرو سه بار نرخ بهره را در امریکا بالا برد و احتمال زیادی وجود دارد که در ماه دسامبر سال جاری یکبار دیگر نرخ بهره را بالا ببرد. افزایش نرخ بهره همیشه همراه با ریزش بازر بورس است. این عامل یکی از مهمترین عوامل ریزش بازار بورس امریکا به شمار می رود.

3⃣ اقدامات یک جانبه و تهاجمی ترامپ و سوء استفاده از قدرت اقتصاد امریکا در اعمال فشار بر کشورهای مختلف موجب شد که وضع کشورهای طرف قرارداد امریکا خرابتر شود و نرخ ارزهای آن کشورها در مقابل دلار امریکا رو به وخامت برود. تضعیف یورو، دلار کانادا، نیوزیلند و دلار استرالیا، پوند انگلستان نمونه هایی از اثر این سیاستها بود.

4⃣ فشار بر اقتصاد جهانی توسط ترامپ کشورهای نوظهور emerging markets را ضعیف تر کرد و اثر این تضعیف خودش را در بدهکار شدن بیشتر این کشورها نشان داد. وضع بدهیهای این کشورها به مراتب بدتر از اوایل سال ۲۰۱۸ است. پول این کشورها نیز لطمه شدیدی خورد.

5⃣ از رکود شدید سال ۲۰۰۸ ده سال میگذرد . سیکل های رکودی امریکا به طور معمول یازده سال طول میکشدو بنابراین سرمایه گذاران به هر کاهش در شاخص سهام خود را در وضعیت تدافعی قرار می دهند، که این یعنی فروش سهام و خرید اوراق قرضه.

6⃣ اقدامات ترامپ در سال ۲۰۱۸ به زیان کشورهای زیادی انجامید، ولی در این فرایند دو اتفاق مهم دیگر در حال رخ دادن است ؛تمامی شرکت های چند ملیتی امریکا دچار مشکلات جدی شدند و مشکلات کشورهایی که رابطه تجاری قوی با امریکا داشتند نیز رو به وخامت رفت. اثر این وخامت موجب کاهش مبادلات جهانی امریکا و تضعیف صادرات امریکا شد. صادرات امریکا از ماه می ۲۰۱۸ در یک روند نزولی قرار گرفته است و کسری تراز پرداختها از ۴۲/۵ میلیارد دلار در ماه می سال جاری به ۵۳/۲ میلیارد دلار در اگست رسید.

❇️ این شش عامل اثر مهمی بر بازار سهام گذاشت و چون بخش مهمی از این عوامل در بلند مدت نیز فعال خواهند بنابراین میتوان انتظار داشت که بازار سهام در امریکا نتواند قدرت یک ماه پیش خود را بازسازی کند.
اینکه در این میان وضعیت دلار امریکا چگونه خواهد شد و این شرایط چه اثری بر قیمت کالاها در بازار جهانی خواهد داشت ، نیاز به بررسی مستقلی دارد.