با نزدیک شدن به اتمام مهلت ایران به کشورهای اروپایی جهت جبران تعهدات برجامی ، ۶ اقدام احتمالی این کشور برای برداشتن گام سوم در کاهش تعهدات هسته‌ای مورد بررسی قرار گرفت.

 

به گزارش پایگاه خبری بورس پرس به نقل از تسنیم، مهلت ایران به کشورهای اروپایی به منظور جبران تعهدات برجامی جمعه به پایان می‌رسد. باتوجه به اینکه بعید به نظر می‌رسد، اروپا اقدام مشخص و عملی را بر اساس پیشنهاد فرانسوی‌ها تا پایان هفته جاری انجام دهد، بنابراین انتظار می‌رود گام سوم برداشته شود اما گام سوم ایران شامل چه اقداماتی خواهد بود.

بر این اساس، یکی از گزینه‌های محتمل مربوط به غنی‌سازی در مرکزی غیر از نطنز است. فردو یکی از مراکزی است که می‌توان در آنجا غنی‌سازی کرد. به فرض اگر چنین تصمیمی باشد باید دید با چه تعداد و کیفیتی این کار می‌تواند انجام بگیرد. اما یکی از گزینه‌های در دسترس ایران می‌تواند توسعه مراکز غنی سازی از جمله از سرگیری آن در فردو باشد.

یکی از مواردی که ایران در برجام پذیرفته مربوط به محدودیت تعداد سانتریفیوژها است که به 5060 عدد محدود شده، بنابراین یکی دیگر از گزینه‌ها می‌تواند افزایش تعداد سانتریفیوژها برای غنی سازی در سطح فعلی یعنی تا 4.5 درصد باشد.

ایران فعلا با سانتریفیوژهای IR-1 غنی سازی می‌کند که هر کدام تقریبا در حد یک سو غنی سازی می‌کند. این در شرایطی است که ایران سانتریفیوژ هایی از نسل‌های دیگر دارد که با سو بیشتری غنی‌سازی می‌کنند. اگر بنا بر کاهش تعهدات هسته‌ای باشد، ایران می‌تواند استفاده از سانتریفیوژهای نسل متفاوتی برای غنی سازی استفاده کند. بنابراین تغییر یا افزودن نسل متفاوتی از سانتریفیوژها از مواردی است که می‌توان آن را در فهرست احتمالی اقدامات ایران قرار داد.

تحقیق و توسعه از جمله مواردی است که در برجام محدودیت‌هایی را دریافت کرده، بنابراین رفع برخی محدودیت‌ها در زمینه تحقیق و توسعه را می‌توان از جمله گزینه‌هایی دانست که در اختیار ایران است. کار کردن و توسعه نسل‌های جدید سانتریفیوژها یا انجام آزمایش های مربوطه از جمله مواردی هستند که قابل بررسی هستند.

ایران بر اساس برجام تا 3.67 درصد اورانیوم را غنی‌سازی می‌کرد. اما در گام دوم ایران این سطح را افزایش داد که تا 4.5 درصد رسید. اما با توجه به اینکه ایران در دوران ماقبل برجام غنی‌سازی 20 درصدی را تجربه کرده، افزایش سطح غنی‌سازی به بیش از سطح فعلی (4.5 درصد) از مواردی است که می‌تواند برای ایران ممکن باشد و در فهرست احتمالی اقدامات برای گام سوم باشد.

بر اساس گزارش اخیر آژانس بین المللی انرژی اتمی، میزان ذخایر اورانیوم 235 غنی‌شده تا سطح 3.67 درصد، 241.6 کیلوگرم بوده و میزان غنی شده تا 4.5 درصد از اورانیوم 235 به بیش از 25 کیلوگرم رسیده، افزایش سرعت غنی‌سازی یا تدارک اقداماتی که می‌تواند ذخایر اورانیوم ایران در این سطح تا 4.5 درصد را با نسبت بیشتری افزایش دهد از گزینه‌های دیگر ایران است. به بیانی ساده‌تر افزایش ذخایر اورانیوم غنی‌شده در سطح موجود گزینه ممکن دیگر است. حال اینکه این کار با افزایش سرعت یا تغییرات فنی شامل تغییر نسل سانتریفیوژها باشد، مواردی است که قابل بررسی است.

ایران احتمال دارد طی روزهای آینده بخواهد اقداماتی از جنس گزینه های فوق را در گام سوم اتخاذ کند. جدای از اینکه این گام دقیقا کدام یک از گزینه‌ها باشد، مهم این است که به اندازه‌ای محکم باشد که بتواند معادله توازن تعهدات بین ایران و طرف مقابل را برقرار کند و منافع ایران برآورده شود.