دنیای اقتصاد : پرونده فرابورس ایران طی هفته نیمه تعطیل شهریورماه در شرایطی بسته شد که نماگر این بازار در آخرین روز کاری این هفته در سطح ۳۸۸۵ واحد قرار گرفت و توانست با ثبت بازدهی ۳ درصدی معاملات هفته اخیر را به پایان رساند. با احتساب این رشد، بازدهی شاخص کل فرابورس از ابتدای سال جاری تاکنون به ۷۲ درصد رسید. حجم و ارزش معاملات اما در هفته معاملاتی منتهی به ۲۰ شهریور‌ روند کاهشی در پیش گرفت و به ترتیب با کاهش ۷۱ و ۵۶ درصدی در مقیاس هفتگی مواجه شد. در حال حاضر با وجود تداوم روندی پرالتهاب در بازار جهانی، اما رکود سایر بازارهای موازی سبب شده تا نقدینگی قابل‌توجهی جذب معاملات سهام شود. شرایطی که سبب شده تا نماگرهای بورس و فرابورس رکوردهای جدید در کارنامه این دو بازار ثبت کنند. به طوری که خالص تغییر مالکیت فرابورس ایران در هفته منتهی به ۲۰ شهریورماه بالغ بر ۲۹ میلیارد تومان در مسیر پرتفوی حقوقی به حقیقی بود.

 نگاهی به آمار معاملات

همان‌طور که اشاره شد بررسی نوسان‌های شاخص فرابورس در هفته گذشته حکایت از رشد ۱۱۴ واحدی این نماگر دارد. آیفکس در تمامی روزهای معاملاتی هفته منتهی به ۲۰ شهریور رشد کرد. بیشترین میزان رشد شاخص در این هفته صعود ۶/ ۱ درصدی این نماگر در نخستین روز معاملاتی هفته بود. همزمان ارزش بازار نیز ۷/ ۱ درصد در هفته‌ای که سپری شد، افزایش یافت تا این نماگر نیز با افزایش ۴۹ درصدی از آغاز سال همراه شود. در حال حاضر ارزش بازار فرابورس رقمی بیش از ۳ میلیون و ۸۲۴ هزار میلیارد ریال است.

در مجموع طی معاملات هفته مورد بررسی تعداد ۲ میلیارد و ۹۶۰ میلیون ورقه بهادار در ۴۹۲ نوبت معاملاتی در تمامی بازارهای فرابورس مورد معامله قرار گرفت که ارزش این حجم از دادوستدها به ۲ هزار و ۲۱۴ میلیارد تومان رسید. به این ترتیب با ثبت این میزان معامله، شاهد کاهش ۵۶ درصدی ارزش معاملات نسبت به هفته منتهی به ۱۳ شهریورماه بودیم. حجم دادوستدها نیز در این بازه زمانی کاهش ۷۱ درصدی را تجربه کرد.در بازار اول ۸۶۳ میلیون سهم به ارزش ۴۶۶ میلیارد تومان دست به دست شد که در مقایسه با هفته ماقبل از رشد یک درصدی حجم دادوستدها در مقابل کاهش یک درصدی ارزش معاملات حکایت دارد. بازار دوم نیز با میزبانی از نقل‌وانتقال یک میلیارد و ۹۳۰ میلیون سهم به ارزش یک هزار و ۱۶۳ میلیارد تومان، افت ۵۴ و ۴۷ درصدی حجم و ارزش دادوستدی را به دنبال داشت. در بازار پایه نیز با توجه به توقف نمادهای معاملاتی به منظور تغییر طبقه‌بندی بر مبنای تابلوهای جدید تا ۲۵ شهریورماه، این هفته دادوستدی ثبت نشد. همچنین هفته گذشته در بازار ابزارهای نوین مالی افزون بر ۱۴۹ میلیون ورقه بهادار به ارزش ۶۷۴ میلیارد تومان دادوستد شد که مرتبط با معاملات اوراق بدهی، صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل‌معامله و اوراق تسهیلات مسکن بود. دادوستد ۶ میلیون ورقه اوراق بدهی به ارزش ۴۶۳ میلیارد تومان، ۱۴۴ میلیون ورقه در ETFها (صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل‌معامله) به ارزش ۲۰۲ میلیارد تومان و ۲۱۰ هزار ورقه تسهیلات مسکن به ارزش ۸/ ۸ میلیارد تومان نتیجه معاملات انجام شده در بازار ابزارهای نوین مالی فرابورس در هفته معاملاتی منتهی به ۲۰ شهریور ۹۸ بود. در عین حال بررسی‌ها نشان از کاهش متوسط نرخ سود موثر اوراق اسناد خزانه اسلامی در هفته مورد بررسی دارد. بر این اساس میانگین نرخ سود «اخزاها» با کاهش ۱/ ۰ واحد درصدی نسبت به میانگین هفته ماقبل آن همراه شد و به ۴/ ۲۱ درصد رسید.در هفته کم‌خبر فرابورس تنها رخداد مهم، عرضه اولیه شرکت مجتمع نیلی صنعت کرمان در تابلوی رشد بازار شرکت‌های کوچک و متوسط بود. بر این اساس ۱۰ میلیون سهم معادل ۱۰ درصد از سهام این شرکت برای نخستین ‌بار در این بازار عرضه شد تا هر سهم آن طی فرآیند عرضه اولیه ۷ هزار ریال کشف قیمت شود.

 از «تسه»ها چه خبر؟

اوراق تسهیلات مسکن هم در پایان معاملات روز چهارشنبه در فضایی مثبت معاملات خود را پشت‌سر گذاشتند. «تسه»‌ها در جریان دادوستدهای هفته قبل مرز ۴۰ هزار تومان را در اغلب امتیازها واگذار کردند و به سطوح ۳۹ و ۳۸ هزار تومان هم قیمت خوردند. اما این روند پایدار نماند و بار دیگر با تنزل قیمت شاهد افزایش تقاضای تکنیکالی و بهبود نسبی قیمت طی روزهای اخیر بودیم. در همین راستا در چهارشنبه هم ارزش ۷۰ درصد از امتیازهای «تسه» افزایش یافت و در کانال ۴۲ هزار تومان جا خوش کرد. به نظر نمی‌رسد اوراق وام مسکن در شرایط رکودی حاکم بر بازار مسکن جهت‌یابی مشخصی داشته باشد تا تغییر در سیاست‌های اعتباری مسکن احتمالا در همین محدوده نوسان کند. اواخر دی‌ماه ۹۲ هم با افزایش سقف خرید امتیازهای وام بود که قیمت‌ها با رشدی شتابان به رکودی چند ماهه پایان دادند.

 فلزی‌ها، صدرنشین معاملات فرابورس

طی هفته‌ای که گذشت فلزات اساسی، انبوه‌سازی‌ها و زیرمجموعه‌های گروه بیمه و صندوق بازنشستگی به ‌ترتیب سه صنعتی بودند که بیشترین سهم از ارزش معاملات خرد فرابورس را به خود اختصاص دادند. به این ترتیب گروه فلزات اساسی با ارزش معاملاتی بالغ بر ۱۶۵ میلیارد تومان، سهم ۱۲ درصدی، گروه انبوه‌سازی، املاک و مستغلات با ارزش ۱۴۳ میلیارد تومان، سهم حدود ۱۰ درصدی و بیمه‌ای‌ها با معاملاتی به ارزش ۱۴۱ میلیارد ریال سهم ۱۰ درصدی را از مجموع ارزش معاملات سهام و اختیار سهام در بازارهای اول، دوم و پایه طی معاملات هفته گذشته در اختیار گرفتند.