ساعت 24 -سرمایه گذاری بدون چون و چرا موتوررشد اقتصادی و از آن مسیر رشدد شاغلان و افزایش رفاه جامعه است و برعکس. به این معنی که وقتی سرعت رشد سرمایه گذاری کاهش را تجربه می کند دربلند مدت به رشد اقتصادی پایین و کاهش رفاه جامعه منجر می شود. با توجه به اینکه سرمایه‌گذاری در کشور سال به سال وخیم‌تر می‌شود و با لحاظ نرخ استهلاک می‌توان گفت که انباشت سرمایه کشور نه تنها رشدی نداشته بلکه در حال کاهش است .

 به این ترتیب باد درآینده شاهد رشد بیکاری و رشد فقر در ایران باشیم. به گزارش سجاد ابراهیمی پژوهشگر اقتصادی ایران  اقتصاد کشور در یک دهه گذشته با روند کاهشی نرخ سرمایه‌گذاری روبرو بوده است. نرخ سرمایه‌گذاری کل که در بازه سال‌های ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۴ بالای ۳۰ درصد بوده کاهش خود را به دلیل کاهش در نرخ سرمایه‌گذاری در ماشین‌آلات شروع کرده و این روند کاهشی بعد از سال ۱۳۹۰ تشدید شده به طوری که در سال ۹۷ این نرخ به کمترین میزان خود در ۴۰ سال اخیر یعنی به زیر ۲۰ درصد ‌رسیده است. کاهش نرخ سرمایه‌گذاری بر روی ماشین‌الات در سال‌های ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۰ را می‌توان زاده سیاست‌های ارزی کنترلی و رونق در واردات دانست. اما این روند با تحریم‌های بعد از سال ۹۰ تشدید شد به گونه‌ای که نرخ سرمایه‌گذاری در ماشین‌آلات را که دوره‌ای بالای ۱۵ درصد بود به زیر ۱۰ درصد رساند و در سال ۹۷ به ۷ درصد رسید. نرخ سرمایه‌گذاری در ساختمان نیز در سال‌های بعد از ۹۰ به دلیل رکود بازار مسکن و البته کسادی سرمایه‌گذاری بر تولید کاهش محسوسی داشت و از حدود ۲۰ درصد در سال ۸۹ به ۱۱ درصد در سال ۹۷ رسید. 

میلی وجود ندارد

در سال ۹۸ نیز اوضاع سرمایه‌گذاری بدتر از سال ۹۷ بوده است. بر اساس آمار وزارت صمت، سرمایه‌گذاری جوازهای تاسیس صادره واحدهای صنعتی و پروانه‌های بهره‌برداری واحدهای صنعتی در شش ماهه سال ۹۸ نسبت به مدت مشابه سال قبل به ترتیب ۱.۸ درصد و ۳۷- درصد رشد اسمی داشته‌اند. با لحاظ تورم بالای ۵۰ درصد در این بخش شدت کاهش سرمایه‌گذاری مشخص می‌شود.دلیل پایین بودن نرخ سرمایه‌گذاری و کاهش متوالی آن را می‌توان در چند عامل زیر خلاصه کرد:

الف- نااطمینانی و ریسک بالای محیط اقتصادی: نااطمینانی ناشی از تحولات سیاسی ایران در عرصه بین‌المللی و تحریم‌هایی که در سال‌های اخیر بر اقتصاد ایران تحمیل شده، ریسک فعالیت‌های اقتصادی را بسیار بالا برده است. اگرچه سرمایه‌گذاری در صنایعی که ایران در آن مزیت نسبی دارد (مانند نفت و گاز و پتروشیمی) و همچنین سرمایه‌گذاری در صنایعی که بازار بزرگ ایران را نشانه گرفته می‌تواند بازدهی بالایی برای سرمایه‌گذاران به ارمغان بیاورد ولی ریسک فعالیت در ایران به حدی بالاست که آن بازدهی‌ها هم نمی‌تواند ریسک را پوشش دهد و عملا نه تنها سرمایه‌گذار خارجی بلکه سرمایه‌گذار داخلی نیز تمایلی به سرمایه‌گذاری ندارد

ب- محیط کسب و کار: فارغ از بحث ریسک‌های بین‌المللی اقتصاد ایران، محیط کسب و کار در ایران برای فعالیت تولیدی و خدماتی مناسب نیست. رتبه ایران در شاخص فضای کسب و کار خود نشان از مشکلات عدیده در این حوزه دارد. مشکلات ناشی از تامین مالی، انحصار در بازارها و عدم اجازه ورود به بازارها، فرآیندهای اداری پیچیده و لزوم گرفتن مجوزهای متعدد از جمله عواملی هستند که ایجاد و حفظ یک کسب و کار در کشور را دچار مشکل کرده‌اند و یکی از عواقب آن بی‌شک کاهش سرمایه‌گذاری خواهد بود.

پ- بیماری هلندی: یکی دیگر از مشکلات اقتصاد ایران بیماری هلندی است. به واسطه درآمدهای ارزی ناشی از صادرات نفت و فرآورده‌های آن، دولت‌ها در سالیان گذشته نرخ ارز را در حالی ثابت نگه‌داشته‌اند که تورم بالا در کشور باعث شده که نرخ حقیقی ارز در کشور کاهشی باشد. این‌چنین سیاستی در واقع محرک بخش واردات و کشنده بخش صادرات و تولید داخلی است. لذا یکی از عواملی که سرمایه‌گذاری در بخش تولیدی کشور در سال‌های اخیر صورت نگرفته این است که با ارزان نگه داشتن مصنوعی ارزهای خارجی عملا اقتصاد کشور به واردات اعتیاد پیدا کرده و راه پر پیچ و خم تولید و سرمایه‌گذاری در آن به هیچ‌وجه راه مقرون به صرفه‌ای نیست.