اعلام کاهش نرخ سود بانکی به ۱۵ درصد ، باعث دوپینگ شاخص و عبور ارزش روز بازار سهام ایران از مرز ۲۰۰ میلیارد دلار و در نتیجه حضور در رتبه سی امین بورس بزرگ دنیا شد.

 

به گزارش پایگاه خبری بورس پرس، بهزاد رنجبر روزنامه نگار با انتشار مطلبی در روزنامه همشهری با عنوان "بورس ایران 200میلیارد دلاری شد" اعلام کرد: شاخص کل بورس تهران با انتشار خبر فریز نرخ سود بانکی در سطح 15 درصد دوباره دوپینگ کرد و با 2.8 درصد رشد به مرز 726 هزار واحد رسید. با این مقدار رشد ارزش کل بازار سهام ایران برای نخستین‌بار از مرز 200 میلیارد دلار عبور کرد و هم‌ ردیف بورس استانبول به سی امین بورس بزرگ دنیا تبدیل شد.

از سه ‌ماه پیش که بانک مرکزی از آغاز عملیات بازار باز خبر داد زمزمه‌های کاهش نرخ سود هم به گوش می‌رسید تا اینکه در هفته جاری بالاخره بانک مرکزی و شورای پول و اعتبار تصمیم گرفتند نرخ سود بانکی را برای همه بانک‌ها در محدوده 15درصد فریز کنند. این تصمیم بزرگ یک پیام آشکار برای بازار سرمایه ‌دارد و آن هم رشد مضاعف بازار سهام است زیرا بازده را با بازار بدون ریسک تنظیم می‌کند به این ترتیب اعمال سیاست جدید پولی بخشی از نقدینگی حبس شده در بازار پول و سیستم بانکی را به سمت بازار سرمایه سرازیر خواهد کرد.

دوپینگ بورس

هرچند بازار سهام از ابتدای سال جاری بصورت جست و گریخته و با محاسبه نرخ اوراق بدهی و با نیم‌نگاهی به آغاز عملیات بازار باز از کاهش نرخ سود بانکی بصورت ضمنی مطلع بود و اثر این رویداد را از اسفند‌ ماه در معاملات پیش‌خورکرده بود اما روز دوشنبه خبرکاهش نرخ سود بانکی انرژی مضاعفی به بازار سهام داد با وجود اینکه بورس تهران چندین روز هیجانی را با صعود‌های انفجاری تحت‌تأثیر همین خبر پشت سر گذاشته بود و دیروز هم با دوپینگ دوباره 2.8 درصد رشد کرد.

با این مقدار رشد، ارزش کل بازار سهام ایران شامل بورس تهران و فرابورس برای نخستین بار از مرز 3.2 هزار هزار میلیارد تومان معادل 207 میلیارد دلار با احتساب هر دلار 15500 تومان عبور کرد. اکنون بورس ایران معادل ارزش کل بورس استانبول و سی‌امین بورس بزرگ دنیا است. پیش‌بینی می‌شود ارزش بورس تهران ظرف روز‌های آینده با رشد بیشتری هم مواجه شود زیرا کاهش نرخ بهره که به باور اقتصاد‌دانان انتخاب ناگزیر اقتصاد ایران است، اثرات بنیادینی بر بازار سهام برجای خواهد گذاشت.

چرا نرخ سود بانکی برای بورس مهم است؟

نرخ سود از نظرساختاری یکی از پرقدرت‌ترین عوامل اثرگذار بر بازارهای سهام در سراسر دنیا است زیرا بورس با استفاده از نسبت قیمت به درآمد(P/E) تحلیلی، حرکت را با نرخ بهره تنظیم می‌کند. نسبت قیمت به درآمد(P/E) می‌گوید به ازای هر واحد سرمایه‌گذاری در واحد زمان، چند ریال سود به‌دست می‌آوریم.

به‌عبارت بهتر این نسبت، نرخ بازگشت سرمایه را محاسبه و مشخص می‌کند. اگر بطور مثال یک میلیون تومان در یک بازار سرمایه‌گذاری کنیم برای اینکه اصل سرمایه بازگردد به چه میزان زمان نیاز داریم یا به بیان بهتر چه مدت طول خواهد کشید که یک میلیون به 2 میلیون تومان افزایش یابد.

تاکنون نرخ سود بانکی بصورت غیررسمی 18 تا 20 درصد بود یعنی به ازای یک میلیون تومان سپرده‌گذاری در بانک(حساب بلندمدت) هر سال 200 هزار تومان سود به سپرده‌گذار تعلق می‌گرفت به این ترتیب باید 5 سال سپری می‌شد تا سپرده‌گذار بانکی سودی معادل اصل پول دریافت کند و حجم کل سپرده‌ از یک میلیون به 2 میلیون تومان افزایش یابد.

این رقم نشان می‌دهد نسبت قیمت به درآمد سیستم بانکی که یک بازار بدون ریسک تلقی می‌شود و نوسان در میزان سود آن نقشی ندارد 5مرتبه بوده است. درچنین شرایطی سهامداران در همه سال‌هایی که نرخ سود بانکی 20 درصد بود با توجه به آنکه سرمایه‌گذاری در بورس، ریسک بیشتری دارد نسبت قیمت به درآمد تحلیلی را در محدوده 4.5 مرتبه تنظیم می‌کردند.

تنظیم نسبت قیمت به درآمد در محدوده 4.5 مرتبه در مقابل نسبت قیمت به درآمد 5 مرتبه‌ای سیستم بانکی به این دلیل انجام می‌شود که سرمایه‌گذاری در بازار سهام ریسک بیشتری را متحمل می‌شود بنابراین سرمایه‌گذاران باید منطقا سود بیشتری نسبت به بازار بدون ریسک بانکی بدست بیاورند. یعنی سهامداران به جای 5 سال باید ظرف 4.5 سال به اصل پول برسند.

درچنین شرایطی با وجود آنکه نسبت قیمت به درآمد سیستم بانکی 5 مرتبه بود، نسبت قیمت به درآمد واقعی بورس تهران حتی از مرز 4.5 درصد هم فراتر می‌رفت. اکنون اما با کاهش نرخ سود بانکی به 15درصد نسبت قیمت به درآمد سیستم بانکی از 5 به 6.6 مرتبه رسیده بنابراین طبیعی است کف یا حداقل نسبت قیمت به درآمد تحلیلی بورس تهران باید به 6 مرتبه برسد و این به‌معنای ارسال سیگنال آشکار برای رشد دوباره قیمت‌ها در بورس است این موضوع نسبت قیمت به درآمد بورس تهران را حتی تا مرز‌های 15 مرتبه هم بالا خواهد برد.